യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധം ലോക രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സൃഷ്ടിച്ച പ്രതിസന്ധി ഇന്ന് പുതിയൊരു വഴിത്തിരിവിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണോ? റഷ്യയെ ദുർബലപ്പെടുത്താൻ അമേരിക്കയും യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളും സ്വീകരിച്ച തന്ത്രങ്ങൾ ഇപ്പോൾ അവർക്കുതന്നെ വലിയ സാമ്പത്തിക, രാഷ്ട്രീയ ബാധ്യതയായി മാറുകയാണോ? യുക്രെയ്‌നെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിൽ അമേരിക്കയുടെ നിലപാട് മാറുമ്പോൾ, അതിന്റെ മുഴുവൻ ഉത്തരവാദിത്തവും യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുടെ ചുമലിലേക്ക് എത്തുകയാണോ? ഈ ചോദ്യങ്ങളാണ് അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഇപ്പോൾ ശക്തമായി ഉയരുന്നത്. റഷ്യൻ വിദേശനയ വിദഗ്ധനും മോസ്കോ സ്റ്റേറ്റ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇന്റർനാഷണൽ റിലേഷൻസിലെ ഡീനുമായ ആൻഡ്രി സുഷെൻസോവ് നടത്തിയ അഭിമുഖം ഈ വിഷയങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ചില നിരീക്ഷണങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തലുകൾ പ്രകാരം, യുക്രെയ്ൻ സംഘർഷം ഒരു സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടൽ മാത്രമല്ല, അമേരിക്കയുടെയും യൂറോപ്പിന്റെയും തന്ത്രപരമായ പരിമിതികൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു വലിയ രാഷ്ട്രീയ പരീക്ഷണം കൂടിയാണ്.

റഷ്യ ടുഡേയുടെ റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നതനുസരിച്ച് സുഷെൻസോവിന്റെ അഭിപ്രായ പ്രകാരം, റഷ്യയുമായി നേരിട്ട് ഏറ്റുമുട്ടാതെ യുക്രെയ്‌നെ ഉപയോഗിച്ച് റഷ്യയെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു അമേരിക്കയുടെ ആദ്യകാല തന്ത്രം. ശക്തനായ ഒരു ശത്രുവിനെ നേരിടാൻ അയൽരാജ്യത്തെ സഹായിക്കുന്ന പഴയൊരു രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രമായിരുന്നു ഇത്. എന്നാൽ നിരന്തരം ആയുധങ്ങളും സാമ്പത്തികസഹായവും നൽകിയാലും പ്രതീക്ഷിച്ച സൈനികവിജയം ഉറപ്പാക്കാനാവില്ലെന്ന് അമേരിക്ക തിരിച്ചറിഞ്ഞുവെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാദം.

ഇതോടെയാണ് അമേരിക്കയുടെ മുൻഗണനകളിൽ മാറ്റം സംഭവിക്കുന്നതെന്ന് സുഷെൻസോവ് വിശദീകരിക്കുന്നത്. യുക്രെയ്ൻ പ്രതിസന്ധിയിൽ തങ്ങളുടെ പ്രധാന താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ പലതും നേടിയെടുത്തുവെന്ന് അമേരിക്ക കരുതുന്നതായാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തൽ. അതിനാൽ കിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലേക്ക് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാനും യുക്രെയ്‌നെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിന്റെ വലിയൊരു ഉത്തരവാദിത്തം യൂറോപ്യൻ സഖ്യകക്ഷികൾക്ക് കൈമാറാനുമാണ് അമേരിക്ക ശ്രമിക്കുന്നത്. അതേസമയം, സംഘർഷത്തിൽ നേരിട്ട് ഇടപെടുന്ന ശക്തിയെന്ന നിലയിൽനിന്ന് സമാധാനചർച്ചകളിലെ മധ്യസ്ഥനായി മാറാനും അമേരിക്ക ശ്രമിക്കുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു.എന്നാൽ ഈ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കാൻ യൂറോപ്പ് എത്രത്തോളം തയ്യാറാണ് എന്നതാണ് പ്രധാന ചോദ്യം. സുഷെൻസോവിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, യൂറോപ്പിന് സാമ്പത്തികശക്തിയുണ്ടെങ്കിലും സ്വതന്ത്രമായ തന്ത്രപരമായ തീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പാക്കാനുള്ള ശേഷി പരിമിതമാണ്. യൂറോപ്യൻ യൂണിയനിലെ അംഗരാജ്യങ്ങൾക്ക് വ്യത്യസ്ത രാഷ്ട്രീയ താൽപ്പര്യങ്ങളും പ്രതിരോധ മുൻഗണനകളുമുണ്ട്. പൊതുവായ സൈനിക സംവിധാനത്തിന്റെ അഭാവവും പ്രധാന തീരുമാനങ്ങൾക്ക് നിരവധി രാജ്യങ്ങളുടെ സമ്മതം ആവശ്യമായതും പ്രതിസന്ധി കൂടുതൽ സങ്കീർണമാക്കുന്നു.

സാമ്പത്തികരംഗത്തും യൂറോപ്പ് വലിയ സമ്മർദമാണ് നേരിടുന്നത്. ഉയർന്ന പൊതുകടം, വർധിക്കുന്ന പ്രതിരോധച്ചെലവ്, യുക്രെയ്‌നുള്ള തുടർച്ചയായ സഹായം എന്നിവ യൂറോപ്യൻ സർക്കാരുകൾക്ക് വെല്ലുവിളിയാകുന്നു. നൂറുകണക്കിന് ബില്യൺ ഡോളറുകൾ ചെലവഴിച്ചിട്ടും പ്രതീക്ഷിച്ച തന്ത്രപരമായ നേട്ടങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്നാണ് സുഷെൻസോവിന്റെ വിമർശനം. എന്നാൽ ഇത് റഷ്യൻ വിദഗ്ധന്റെ വിലയിരുത്തലാണെന്നും എല്ലാ രാജ്യങ്ങളും അംഗീകരിക്കുന്ന നിഗമനമല്ലെന്നും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്.

റഷ്യയുമായി നേരിട്ടുള്ള സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടലിനും യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ തയ്യാറല്ലെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരീക്ഷണം. യുക്രെയ്‌നിലേക്ക് സൈന്യത്തെ അയയ്ക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടെങ്കിലും സമാധാനകരാറിനോ വെടിനിർത്തലിനോ ശേഷമുള്ള സുരക്ഷാക്രമീകരണങ്ങളുമായാണ് ഇത്തരം നിർദേശങ്ങൾ സാധാരണയായി ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നത്. ആണവായുധശേഷിയുള്ള റഷ്യയുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള യുദ്ധം യൂറോപ്പിന്റെ സുരക്ഷയെ തന്നെ അപകടത്തിലാക്കുമെന്ന ആശങ്കയാണ് ഇതിന് പിന്നിലുള്ളത്.

യൂറോപ്യൻ ഐക്യത്തിലും വലിയ വൈരുധ്യങ്ങളുണ്ട്. ബാൾട്ടിക് രാജ്യങ്ങളും വടക്കൻ യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളും റഷ്യയെ പ്രധാന സുരക്ഷാഭീഷണിയായി കാണുമ്പോൾ, തെക്കൻ യൂറോപ്പിലെ ചില രാജ്യങ്ങൾക്ക് മധ്യപൂർവേഷ്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിഷയങ്ങളാണ് കൂടുതൽ പ്രധാനം. അതേസമയം, വ്യത്യസ്ത ആയുധസംവിധാനങ്ങളും സൈനിക മാനദണ്ഡങ്ങളും യൂറോപ്പിന്റെ സംയുക്ത പ്രതിരോധശേഷി വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും തടസ്സമാകുന്നു.

റഷ്യയെ പൂർണമായി ഒറ്റപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് യൂറോപ്പിൽ സ്ഥിരമായ സമാധാനം സ്ഥാപിക്കാനാവില്ലെന്നാണ് സുഷെൻസോവിന്റെ മറ്റൊരു വാദം. റഷ്യയും യൂറോപ്പും ഒരേ ഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളായതിനാൽ ദീർഘകാല സുരക്ഷയ്ക്ക് പരസ്പര സഹവർത്തിത്വം അനിവാര്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. എന്നാൽ അത്തരമൊരു സമാധാനക്രമത്തിൽ യുക്രെയ്‌നിന്റെ പരമാധികാരവും സുരക്ഷയും എങ്ങനെ ഉറപ്പാക്കുമെന്ന ചോദ്യം നിർണായകമാണ്.

ഇതിനിടയിലാണ് യുക്രെയ്‌നെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള വിശ്വാസത്തിന്റെ പിരമിഡ് തകരുകയാണെന്ന മുന്നറിയിപ്പ് അദ്ദേഹം നൽകുന്നത്. യുദ്ധം നീളുന്നതിനനുസരിച്ച് സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകളും സൈനിക ആവശ്യങ്ങളും വർധിക്കുകയാണ്. ജർമ്മനി ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ യുക്രെയ്‌നുള്ള സഹായത്തിന്റെ ഫലപ്രാപ്തിയെക്കുറിച്ച് രാഷ്ട്രീയ ചോദ്യങ്ങളും ഉയരുന്നുണ്ട്. ഇതോടെ പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ പുനഃപരിശോധിക്കാൻ നിർബന്ധിതരാകുമെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തൽ.

യുക്രെയ്ൻ സംഘർഷം പരിഹാരത്തിന്റെ അവസാനഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുകയാണെന്നും വരും മാസങ്ങളിലോ വർഷങ്ങളിലോ നിർണായക മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിക്കാമെന്നും സുഷെൻസോവ് പ്രവചിക്കുന്നു. എന്നാൽ യുദ്ധം അവസാനിക്കുന്നതിന് ഉറപ്പായ സമയപരിധിയില്ല. അമേരിക്കയുടെ നിലപാട്, യൂറോപ്പിന്റെ തീരുമാനങ്ങൾ, റഷ്യയുടെയും യുക്രെയ്‌നിന്റെയും താൽപ്പര്യങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ഭാവി നിർണയിക്കുക. രാജ്യത്തിന്റെ ദേശീയ കടം കുത്തനെ ഉയരുന്നതിനിടയിലും ജനങ്ങളുടെ ചെലവിൽ പണവും വിഭവങ്ങളും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നതിന്റെ യുക്തി എന്താണെന്ന് സാധാരണ ജനം ചോദ്യം ചെയ്തുതുടങ്ങി. യുക്രെനിയൻ നേതൃത്വവും പടിഞ്ഞാറൻ സഖ്യകക്ഷികളും യാഥാർത്ഥ്യബോധത്തോടെ കാര്യങ്ങൾ കാണേണ്ട സമയം അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു. നൂറുകണക്കിന് ബില്യൺ യൂറോയുടെ നഷ്ടത്തിന് ആര് ഉത്തരവാദിയാകും എന്ന ചോദ്യം ശക്തമാകുമ്പോൾ, ഈ പ്രതിസന്ധി അതിന്റെ അവസാന ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുകയാണ് എന്ന് വ്യക്തമാകും. ഒടുവിൽ ലോകത്തിന് മുന്നിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ചോദ്യം യുദ്ധത്തിൽ ആരാണ് വിജയിക്കുക എന്നതല്ല, മറിച്ച് യുദ്ധത്തിനുശേഷം യൂറോപ്പിൽ സ്ഥിരമായ സമാധാനവും സുരക്ഷയും സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയുമോ എന്നതാണ്.