ഒരുകാലത്ത് ആയുധങ്ങൾ വാങ്ങാൻ ലോകവിപണിയെ ആശ്രയിച്ച ഇന്ത്യ, ഇനി സ്വന്തം മിസൈലുകളുമായി പുതിയ വിപണികൾ തേടുന്നു. ഇന്ത്യൻ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ കരുത്തുമായി ‘ആകാശ്’ മധ്യേഷ്യയിലേക്ക് കടക്കുമോ? താജിക്കിസ്ഥാനിലേക്കും തുർക്ക്മെനിസ്ഥാനിലേക്കും ആകാശ് വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനം വിൽക്കാനുള്ള സാധ്യതയാണ് ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ വ്യവസായത്തിന് പുതിയ പ്രതീക്ഷ നൽകുന്നത്. ഇത് യാഥാർഥ്യമായാൽ, ഒരു കച്ചവടത്തിനപ്പുറം ഇന്ത്യൻ നിർമാണശേഷിയുടെ അന്താരാഷ്ട്ര സ്വീകാര്യത വർധിപ്പിക്കുന്ന ചുവടുവയ്പ്പായിരിക്കും.

എൻഡിടിവി ലേഖനത്തിലാണ് ഈ സാധ്യതയും അതിന്റെ സാമ്പത്തിക–തന്ത്രപ്രാധാന്യവും ചർച്ച ചെയ്യുന്നത്. എന്നാൽ കരാറുകൾ ഒപ്പിട്ടതായോ വിതരണം ആരംഭിച്ചതായോ നൽകിയ ഉള്ളടക്കത്തിൽ വ്യക്തമായ സ്ഥിരീകരണമില്ല. അതിനാൽ മധ്യേഷ്യയിലേക്കുള്ള ആകാശിന്റെ പ്രവേശനത്തെ പൂർത്തിയായ നേട്ടമായി അവതരിപ്പിക്കാനാവില്ല. ഇന്ത്യയ്ക്ക് മുന്നിൽ തുറക്കാവുന്ന പ്രധാന കയറ്റുമതി അവസരമായാണ് എൻഡിടിവി ഇതിനെ വിലയിരുത്തുന്നത്.

ഇന്ത്യ തദ്ദേശീയമായി വികസിപ്പിച്ച ഉപരിതല–വ്യോമ മിസൈൽ സംവിധാനമാണ് ആകാശ്. മിസൈലിനൊപ്പം ലക്ഷ്യം കണ്ടെത്താനും പിന്തുടരാനും ആക്രമണം ഏകോപിപ്പിക്കാനുമുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ ചേർന്നതാണ് വ്യോമപ്രതിരോധത്തിന്റെ കരുത്ത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇത്തരമൊരു സംവിധാനത്തിന്റെ കയറ്റുമതി, ഒരു ഉപകരണം വിൽക്കുന്നതിലൊതുങ്ങുന്നില്ല. ഇന്ത്യൻ ഗവേഷണം, നിർമാണം, പരിശീലനം, പരിപാലനം എന്നിവയിലുള്ള വിശ്വാസംകൂടിയാണ് ഒരു വിദേശ ഉപഭോക്താവ് പ്രകടിപ്പിക്കുന്നത്.

മധ്യേഷ്യയിൽ അവസരം ലഭിക്കുന്നതിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. റഷ്യയുമായും ചൈനയുമായും ശക്തമായ ബന്ധങ്ങളുള്ള മേഖലയിൽ മറ്റൊരു പ്രതിരോധ വിതരണക്കാരനായി ഇന്ത്യയ്ക്ക് സ്ഥാനം നേടാനാകുമെന്നതാണ് ലേഖനത്തിന്റെ വിലയിരുത്തൽ. എന്നാൽ ഇതിനെ ആ രാജ്യങ്ങൾ റഷ്യയെയോ ചൈനയെയോ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതായി കാണേണ്ടതില്ല. സൈനിക ഉപകരണങ്ങളുടെ വിതരണസ്രോതസ്സുകൾ വൈവിധ്യവത്കരിക്കുമ്പോൾ, മത്സരിക്കാനാകുന്ന ഇന്ത്യൻ സംവിധാനങ്ങൾക്ക് പുതിയ ഇടം ലഭിക്കാം.

അർമേനിയയുമായും ഫിലിപ്പീൻസുമായുമുള്ള പ്രതിരോധ ഇടപാടുകളെയും ലേഖനം ഈ മാറ്റത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഇന്ത്യയിൽനിന്നുള്ള മിസൈലുകളും മറ്റ് യുദ്ധോപകരണങ്ങളും വിദേശ വിപണികളിലെത്തുന്നത് രാജ്യത്തിന്റെ കയറ്റുമതി സാധ്യതകൾക്ക് അടിത്തറ നൽകുന്നു. ബ്രഹ്മോസും ആകാശും പോലുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ ഈ മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ മുഖങ്ങളാണ്. ഓരോ വിജയകരമായ വിതരണവും തുടർസേവനവും അടുത്ത ഉപഭോക്താവിന്റെ വിശ്വാസം നേടുന്നതിൽ നിർണായകമാകും.

പ്രതിരോധ ഉൽപ്പാദനത്തിലും കയറ്റുമതിയിലും വലിയ വളർച്ചയുണ്ടായതായാണ് ലേഖനം അവതരിപ്പിക്കുന്ന കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. 2025–26ൽ ഉൽപ്പാദനം ഏകദേശം 1.78 ലക്ഷം കോടി രൂപയിലേക്കും കയറ്റുമതി 38,424 കോടി രൂപയിലേക്കും ഉയർന്നുവെന്നാണ് അതിലെ വിവരം. ഈ കണക്കുകളുടെ പ്രാധാന്യം വരുമാനത്തിൽ മാത്രമല്ല. ഘടകങ്ങളും സ്പെയർ പാർട്സും വിതരണം ചെയ്യുന്ന ഘട്ടത്തിൽനിന്ന് സമ്പൂർണ ആയുധസംവിധാനങ്ങൾക്കായി വിപണി തേടുന്ന ഇന്ത്യയുടെ മാറ്റത്തെയാണ് അവ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത്.

ഈ മുന്നേറ്റത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക സാധ്യതയും വലുതാണ്. ഒരു വിദേശ ഓർഡറിന് പിന്നിൽ എൻജിനീയർമാർ, സാങ്കേതികവിദഗ്ധർ, നിർമാണത്തൊഴിലാളികൾ, ചെറുകിട വിതരണക്കാർ തുടങ്ങി വലിയൊരു ശൃംഖല പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കൂടുതൽ ഓർഡറുകൾ ലഭിക്കുമ്പോൾ ഉൽപ്പാദനം വിപുലീകരിക്കാനും ഗവേഷണത്തിൽ നിക്ഷേപിക്കാനും കമ്പനികൾക്ക് അവസരം ലഭിക്കും. ഇലക്ട്രോണിക്സ്, സെൻസറുകൾ, ആശയവിനിമയം, കൃത്യതയുള്ള നിർമാണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ ശേഷിവികസനത്തിനും ഇത് സഹായകമാകും.

എന്നാൽ മികച്ച ആയുധം വികസിപ്പിച്ചതുകൊണ്ടുമാത്രം അന്താരാഷ്ട്ര വിപണി നേടാനാകില്ലെന്ന് ‌എൻഡിടിവി റിപ്പോർട്ട് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മത്സരാധിഷ്ഠിത വിലയ്ക്കൊപ്പം സമയബന്ധിത വിതരണം, പരിശീലനം, സ്പെയർ പാർട്സ്, ദീർഘകാല പരിപാലനം എന്നിവയും ഉറപ്പാക്കണം. ആകാശ് പ്രൈം, ആകാശ്–എൻജി പോലുള്ള വികസനശ്രമങ്ങൾ തുടർച്ചയായ നവീകരണത്തിന്റെ ആവശ്യകത വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഉപഭോക്താവിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് മാറാനും വർഷങ്ങളോളം പിന്തുണ നൽകാനുമുള്ള ശേഷിയാണ് കയറ്റുമതിയെ നിലനിർത്തുക.

അടുത്ത വലിയ വെല്ലുവിളി ധനസഹായമാണ്. വിദേശകരാർ നേടിയ ശേഷവും പരീക്ഷണങ്ങൾക്കും നിർമാണത്തിനും ആദ്യഘട്ട വിതരണത്തിനും കമ്പനികൾക്ക് പണം ആവശ്യമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ചെറുകിട–ഇടത്തരം സംരംഭങ്ങൾക്ക് ഈ ഇടവേള ബുദ്ധിമുട്ടാകാം. കരാറിനനുസരിച്ചുള്ള വായ്പ, പ്രവർത്തനമൂലധനം, ഗ്യാരണ്ടികൾ, അനുമതികൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന സംവിധാനം എന്നിവ ശക്തമാക്കണമെന്നാണ് ലേഖനത്തിന്റെ നിർദേശം. സാങ്കേതിക നേട്ടത്തെ വാണിജ്യവിജയമാക്കാൻ ഈ പിന്തുണ നിർണായകമാണ്.

ആകാശിന് മുന്നിലുള്ള മധ്യേഷ്യൻ സാധ്യത ഇന്ത്യയുടെ വലിയൊരു അഭിലാഷത്തിന്റെ ഉദാഹരണമാണ് സ്വന്തം സുരക്ഷയ്ക്കായി വികസിപ്പിച്ച സാങ്കേതികവിദ്യയെ ലോകവിപണിയിലെ വിശ്വസനീയമായ ഉൽപ്പന്നമാക്കുക. അതിന് കരുത്തുള്ള ഗവേഷണത്തിനൊപ്പം ഗുണനിലവാരവും സാമ്പത്തിക പിന്തുണയും കൃത്യമായ നിർവഹണവും വേണം. താജിക്കിസ്ഥാനും തുർക്ക്മെനിസ്ഥാനും സംബന്ധിച്ച സാധ്യതകൾ കരാറുകളായി മാറുമോ എന്നതാണ് ഇനി ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്. അത് സാധ്യമായാൽ, ഇന്ത്യൻ പ്രതിരോധ വ്യവസായത്തിന്റെ അടുത്ത ഉയർച്ചയ്ക്ക് ‘ആകാശ്’ കൂടുതൽ വിശാലമായൊരു വാതിൽ തുറന്നേക്കും.