അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വലിയ കോളിളക്കം സൃഷ്ടിച്ചുകൊണ്ട് ബ്രിട്ടണും ഇസ്രയേലും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്ര ബന്ധം അതിതീവ്രമായ പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു. അധിനിവേശ കിഴക്കൻ ജറുസലേമിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ചരിത്രപ്രധാനമായ ബ്രിട്ടീഷ് കോൺസുലേറ്റിന്റെ അടയാളങ്ങളും ഔദ്യോഗിക ബോർഡുകളും ഇസ്രയേൽ നീക്കം ചെയ്തതിനെത്തുടർന്ന്, പ്രദേശത്ത് തങ്ങളുടെ നയതന്ത്ര സാന്നിധ്യം ഏതുവിധേനയും നിലനിർത്തുമെന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുകയാണ്. കോൺസൽ ജനറൽ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഇരുപതോളം ബ്രിട്ടീഷ് നയതന്ത്രജ്ഞരോട് രാജ്യം വിട്ട് നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാൻ ഇസ്രയേൽ ഉത്തരവിട്ട സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ നാടകീയ സംഭവവികാസങ്ങൾ അരങ്ങേറിയിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ കോൺസുലേറ്റ് കെട്ടിടം പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിക്കില്ലെന്നും, പകരം അത് “യുകെ മിഷൻ, ജറുസലേം” എന്ന പേരിൽ പ്രവർത്തനക്ഷമമായി തുടരുമെന്നും ബ്രിട്ടന്റെ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി എഡ് മിലിബാൻഡ് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. അധിനിവേശ വെസ്റ്റ് ബാങ്കിലെ അനധികൃത ഇസ്രയേലി കുടിയേറ്റങ്ങളുമായുള്ള വ്യാപാരം ബ്രിട്ടൺ പൂർണ്ണമായി നിരോധിക്കുമെന്ന് കഴിഞ്ഞ മാസം പ്രഖ്യാപിച്ചതിന്റെ കടുത്ത പ്രതികാര നടപടിയായാണ് ഇസ്രയേൽ ഈ നീക്കം നടത്തിയിരിക്കുന്നത്.

കുടിയേറ്റ കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് മേലുള്ള ബ്രിട്ട​ന്റെ ഉപരോധങ്ങൾക്ക് മറുപടിയായി ഇസ്രയേൽ കടുത്ത പ്രതികാര നടപടികളാണ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇസ്രയേലിനെതിരെ ഒരു നടപടിയും ഉചിതമായ തിരിച്ചടി കൂടാതെ കടന്നുപോകില്ല എന്ന് ഇസ്രയേൽ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ഗിഡിയൻ സാർ വ്യക്തമാക്കുകയുണ്ടായി. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ബ്രിട്ടണെതിരെ നാല് പ്രധാന നടപടികളാണ് ഇസ്രയേൽ പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഗാസയ്ക്കുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സഹായ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് പ്രതിനിധികളെ പൂർണ്ണമായി നീക്കം ചെയ്യുക, അധിനിവേശ വെസ്റ്റ് ബാങ്കിൽ പലസ്തീൻ അതോറിറ്റി സേനയെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കുക, ജറുസലേമിലെ ബ്രിട്ടീഷ് കോൺസുലേറ്റ് അടച്ചുപൂട്ടുക, സെമിറ്റിക് വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നു എന്ന് ആരോപിച്ച് 12 തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും മറ്റ് ബ്രിട്ടീഷ് പൗരന്മാരുടെയും ഇസ്രയേലിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം നിരോധിക്കുക എന്നിവയാണ് ആ നടപടികൾ. ലേബർ സർക്കാരിന്റെ ശത്രുതാപരമായ പ്രസ്താവനകളും ഉപരോധങ്ങളുമാണ് തങ്ങളെ ഇത്തരം ഒരു കടുത്ത തീരുമാനത്തിലേക്ക് എത്തിച്ചതെന്ന് ഇസ്രയേൽ മന്ത്രി കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

ഇസ്രയേലിന്റെ കടുത്ത സമ്മർദ്ദത്തെത്തുടർന്ന് ജറുസലേമിലെ ബ്രിട്ടീഷ് കോൺസുലേറ്റ് തങ്ങളുടെ പരമ്പരാഗത ചുമതലകൾ താൽക്കാലികമായി അവസാനിപ്പിച്ചിരിക്കുകയാണ്. കോൺസൽ ജനറലും ഇരുപതോളം നയതന്ത്രജ്ഞരും ഇസ്രയേൽ വിട്ടുപോകുകയാണെന്ന് അധികൃതർ സ്ഥിരീകരിച്ചു. കെട്ടിടം ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിന്റെ സ്വന്തമാണെങ്കിലും, വളരെ പരിമിതമായ പ്രവർത്തന വ്യാപ്തിയോടുകൂടി ഏഴ് നയതന്ത്രജ്ഞരുടെ ഒരു ചെറിയ ടാസ്‌ക് ഫോഴ്സിനെ മാത്രം അവിടെ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ ഇസ്രയേൽ അനുമതി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ ദിവസം രാത്രി ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ നടന്ന ചർച്ചകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഈ ധാരണയിലെത്തിയത്. എങ്കിലും ഏകദേശം ഇരുന്നൂറോളം വർഷങ്ങളായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്ന ഒരു നയതന്ത്ര കാര്യാലയം ഇത്തരത്തിൽ അടച്ചുപൂട്ടാൻ നിർബന്ധിതരായതിനെ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ശക്തമായി അപലപിച്ചിട്ടുണ്ട്. കിഴക്കൻ ജറുസലേം എന്നത് അധിനിവേശ പ്രദേശമാണെന്ന ബ്രിട്ട​ന്റെ ദീർഘകാല നിലപാടിൽ മാറ്റമില്ലെന്നും അവർ ആവർത്തിച്ചു വ്യക്തമാക്കി.

കോൺസുലേറ്റ് പദവി എടുത്തുകളഞ്ഞെങ്കിലും ജറുസലേമിലെ ബ്രിട്ടൺ മിഷൻ സ്വതന്ത്രമായും സുരക്ഷിതമായും പ്രവർത്തിക്കുമെന്ന് വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി എഡ് മിലിബാൻഡ് ഉറപ്പ് നൽകി. പലസ്തീൻ ജനതയ്ക്കുള്ള സുപ്രധാന സേവനങ്ങളും സഹായങ്ങളും തുടർന്നും നൽകുമെന്നും, ഇത് ദ്വിരാഷ്ട്ര പരിഹാരത്തോടുള്ള ബ്രിട്ടന്റെ പ്രതിബദ്ധതയുടെ ഭാഗമാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ജീവനക്കാരുടെയും കെട്ടിടങ്ങളുടെയും സുരക്ഷ മുൻനിർത്തി ചില ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും അവരുടെ കുടുംബങ്ങളെയും താൽക്കാലികമായി പിൻവലിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, വരും മാസങ്ങളിൽ സാന്നിധ്യം വീണ്ടും ശക്തിപ്പെടുത്താനാണ് ബ്രിട്ടൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഈ വിഷയത്തിൽ പരസ്പരം പ്രതികാര നടപടികളിലേക്ക് കടക്കാതെ നയതന്ത്ര മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാനാണ് ബ്രിട്ടൻ ശ്രമിക്കുന്നത്. ഇസ്രയേൽ നയതന്ത്രജ്ഞരെ തിരിച്ചയക്കുമെന്ന തരത്തിലുള്ള ആദ്യകാല ഭീഷണികളിൽ നിന്ന് പിന്മാറി, തികച്ചും പക്വവും പ്രായോഗികവുമായ ചർച്ചകളാണ് ബ്രിട്ടൻ ഇപ്പോൾ തുടരുന്നത്.

ഈ നയതന്ത്ര പോരിന്റെ യഥാർത്ഥ കാരണം അധിനിവേശ വെസ്റ്റ് ബാങ്കിലെ അനധികൃത ഇസ്രയേലി കുടിയേറ്റങ്ങൾക്കെതിരെ ലേബർ സർക്കാർ കൈക്കൊണ്ട ശക്തമായ നിലപാടുകളാണ്. വെസ്റ്റ് ബാങ്കിലെ പലസ്തീൻ ജനതയ്ക്ക് നേരെ കുടിയേറ്റ തീവ്രവാദികൾ നടത്തുന്ന അതിക്രമങ്ങളെയും വംശീയ ഉന്മൂലനങ്ങളെയും രൂക്ഷമായി വിമർശിച്ച എഡ് മിലിബാൻഡ്, അത്തരം അനധികൃത കുടിയേറ്റ മേഖലകളിൽ നിന്നുള്ള എല്ലാത്തരം ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെയും ഇറക്കുമതി നിരോധിക്കുന്നതായി പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. ഇസ്രയേലിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെയല്ല, മറിച്ച് നിയമവിരുദ്ധ കുടിയേറ്റ വ്യാപനത്തെ മാത്രമാണ് ഈ ഉപരോധം ലക്ഷ്യമിടുന്നത് എന്ന് ബ്രിട്ടൻ വാദിക്കുമ്പോൾ, ഇത് തങ്ങളുടെ പരമാധികാരത്തിന് മേലുള്ള കടന്നുകയറ്റമായാണ് ഇസ്രയേൽ കാണുന്നത്. പ്രത്യേകിച്ച്, ദ്വിരാഷ്ട്ര പരിഹാരത്തെ പൂർണ്ണമായും തകർക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള E1 സെറ്റിൽമെന്റ് പദ്ധതികൾക്ക് ഇസ്രയേൽ ഭരണകൂടം അനുമതി നൽകുന്ന പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ബ്രിട്ടൻ ഇത്തരത്തിലുള്ള സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളുമായി മുന്നോട്ട് വന്നത്.

ചരിത്രപരമായി നോക്കിയാൽ, 1839-ൽ സ്ഥാപിതമായ ബ്രിട്ടീഷ് കോൺസുലേറ്റ് പലസ്തീൻ മേഖലയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് മാൻഡേറ്റ് കാലഘട്ടത്തിലും അതിനുശേഷവും നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുള്ള ഒന്നാണ്. 1967 ലെ യുദ്ധത്തിൽ ഇസ്രയേൽ പിടിച്ചെടുത്ത കിഴക്കൻ ജറുസലേമിലാണ് ഈ കോൺസുലേറ്റ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് എന്നതിനാൽത്തന്നെ, അന്താരാഷ്ട്ര നിയമപ്രകാരം അവിടെ ഏകപക്ഷീയമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാൻ ഇസ്രയേലിന് നിയമപരമായ അവകാശമില്ല. എങ്കിലും പ്രായോഗിക തലത്തിൽ ആ പ്രദേശം മുഴുവൻ തങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാക്കി വെച്ചിരിക്കുന്ന ഇസ്രയേൽ സർക്കാർ, നയതന്ത്ര സമ്മർദ്ദങ്ങളിലൂടെ ബ്രിട്ടനെപ്പോലൊരു വൻശക്തിയെയും വരുതിയിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിന്റെ ഉദാഹരണമാണിത്. വരുന്ന ഇസ്രയേൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളുടെ കൂടി പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ഇത്തരം കടുത്ത രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങൾ അവിടെ അരങ്ങേറുന്നത്.

ആത്യന്തികമായി, ഈ നയതന്ത്ര പ്രതിസന്ധി ബ്രിട്ടൻ-ഇസ്രയേൽ ബന്ധത്തിൽ വലിയൊരു വിള്ളലാണ് വീഴ്ത്തിയിരിക്കുന്നത്. കോൺസുലേറ്റ് പദവി വെട്ടിച്ചുരുക്കുകയും നയതന്ത്രജ്ഞരെ പുറത്താക്കുകയും ചെയ്തതിലൂടെ മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ബ്രിട്ടനും ഇസ്രയേലും തമ്മിലുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ പരസ്യമായ യുദ്ധത്തിലേക്ക് വഴിമാറിയിരിക്കുകയാണ്. പലസ്തീൻ ജനതയുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി ശബ്ദമുയർത്തുമ്പോഴും സ്വന്തം നയതന്ത്ര സാന്നിധ്യം നിലനിർത്താൻ ബ്രിട്ടൻ നടത്തുന്ന ശ്രമങ്ങൾ വരും നാടുകളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെക്കും എന്നതിൽ സംശയമില്ല. കുടിയേറ്റങ്ങളും അതിർത്തി തർക്കങ്ങളും നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങളെ എത്രത്തോളം ദുർബലപ്പെടുത്താം എന്നതിന്റെ ഏറ്റവും ഒടുവിലത്തെ ഉദാഹരണമായി ജറുസലേമിലെ ഈ സംഭവങ്ങൾ ചരിത്രത്തിൽ അടയാളപ്പെടുത്തപ്പെടും.