ഇന്ത്യയിൽ 2026 ജൂൺ 4-ന് തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മൺസൂൺ ആരംഭിച്ചതിന് ശേഷം അതിൻ്റെ മുന്നോട്ടുള്ള പ്രയാണം വലിയൊരു പ്രതിസന്ധിയിൽ എത്തിനിൽക്കുകയാണ്. രാജ്യമൊട്ടാകെ മൺസൂൺ വ്യാപിക്കുന്നതിലുണ്ടായ ഈ അസാധാരണമായ കാലതാമസത്തിന് കാരണം ഒരു ഒറ്റപ്പെട്ട ഘടകമല്ലെന്നും, മറിച്ച് ഒന്നിലധികം കാലാവസ്ഥാ സംവിധാനങ്ങളുടെ സങ്കീർണ്ണമായ ഇടപെടലുകളാണെന്നുമാണ് കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷകർ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.

തുടക്കത്തിൽ ശക്തമായ മഴ ലഭിച്ചതിന് ശേഷം രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള മൺസൂണിൻ്റെ മുന്നേറ്റം പെട്ടെന്ന് മന്ദഗതിയിലാവുകയായിരുന്നു. ഇത് വലിയ രീതിയിലുള്ള മഴയുടെ കുറവിന് കാരണമാകുകയും കർഷകരിലും ജലസംരക്ഷണ ചുമതലയുള്ളവരിലും വലിയ ആശങ്ക ഉളവാക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.പസഫിക് സമുദ്രത്തിലെ അസ്വസ്ഥതകൾ, പടിഞ്ഞാറൻ അസ്വസ്ഥതകൾ (Western Disturbances), ദുർബലമായ ന്യൂനമർദ്ദ രൂപീകരണം, മാഡൻ-ജൂലിയൻ ഓസിലേഷൻ (MJO) പ്രതിഭാസത്തിന്റെ പിന്തുണയില്ലായ്മ, ഒപ്പം ശക്തിപ്രാപിച്ചുവരുന്ന എൽ നിനോ (El Nino) എന്നിവയെല്ലാം ഇതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചതായാണ് കാലാവസ്ഥാ വിദഗ്ദ്ധർ ഇപ്പോൾ വിശ്വസിക്കുന്നത്.ഇതിൽ ഏറ്റവും വലിയ സ്വാധീനങ്ങളിലൊന്ന് പടിഞ്ഞാറൻ പസഫിക് സമുദ്രത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടായത്.ജൂൺ ആദ്യവാരത്തിൽ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിൽ ഒരു മൺസൂൺ തരംഗം രൂപപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും അതിന്റെ ഊർജ്ജത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം പസഫിക് സമുദ്രത്തിലെ ഉഷ്ണമേഖലാ ചുഴലിക്കാറ്റുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുപോയതായി കാണുന്നു. ഇതിൽ പിന്നീട് 'ജഗ്മി ടൈഫൂൺ' (Typhoon Jagmi) ആയി മാറിയ ഒരു കാലാവസ്ഥാ സംവിധാനവും ഉൾപ്പെടുന്നു. സാധാരണയായി ഇന്ത്യയിലുടനീളം മൺസൂൺ മുന്നേറ്റം നയിക്കുന്ന ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൽ ഒരു ന്യൂനമർദ്ദം രൂപപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്നതിന് പകരം, ഈ അന്തരീക്ഷ ഊർജ്ജത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം കിഴക്കോട്ട് വഴിതിരിച്ചുവിടപ്പെടുകയായിരുന്നു.ഇതേസമയം തന്നെ, ആവർത്തിച്ചുണ്ടായ പടിഞ്ഞാറൻ അസ്വസ്ഥതകൾ ഉത്തരേന്ത്യയിലുടനീളം അസാധാരണമാംവിധം തെക്കോട്ട് ഇറങ്ങിവരികയും ചെയ്തു. ഈ സംവിധാനങ്ങൾ തുടർച്ചയായി വരണ്ട വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ കാറ്റുകളെ ഈ മേഖലയിലേക്ക് എത്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു, ഇത് വ്യാപകമായ മേഘരൂപീകരണത്തിനും മഴയ്ക്കും തടസ്സമാകുന്ന ഒരു അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിച്ചു.ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലുടനീളം നീണ്ടുകിടക്കുന്ന കുറഞ്ഞ മർദ്ദത്തിന്റെ മേഖലയായ മൺസൂൺ പാത്തിക്കും (Monsoon trough) സാധാരണ രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ സാധിച്ചില്ല.ഒരു ചെറിയ മൺസൂൺ തരംഗം പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങളിൽ മഴ എത്തിക്കാൻ സഹായിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും ആ മുന്നേറ്റം താൽക്കാലികം മാത്രമായിരുന്നു. മൺസൂൺ ഒഴുക്കിനെ നിലനിർത്താൻ ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിൽ ഒരു ന്യൂനമർദ്ദം ഇല്ലാതിരുന്നതിനാലും വരണ്ട വായു വീണ്ടും മടങ്ങിയെത്തിയതിനാലും ഈ തരംഗം ദുർബലപ്പെടുകയും തെക്കോട്ട് മാറുകയും ചെയ്തു.എന്നിരുന്നാലും വരും ദിവസങ്ങളിൽ സ്ഥിതിഗതികൾ മെച്ചപ്പെടുമെന്നാണ് പ്രവചനം. ജൂൺ നാലാം വാരത്തിൽ എംജെഒ അനുകൂല ഘട്ടത്തിലേക്ക് മാറുമെന്നും ഒപ്പം ലോ ലെവൽ ജെറ്റ് (Low Level Jet), ക്രോസ്-ഇക്വറ്റോറിയൽ ഒഴുക്ക്, ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള കിഴക്കൻ കാറ്റുകൾ എന്നിവ ശക്തമാകുമെന്നും പ്രവചകർ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.ഈ മാറ്റങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് ചേരുന്നതോടെ നിലവിലുള്ള വരണ്ട അന്തരീക്ഷത്തെ മറികടക്കാനും ഇന്ത്യയിലുടനീളം യഥാർത്ഥ രീതിയിലുള്ള മൺസൂൺ പുനരുജ്ജീവനത്തിന് കാരണമാകാനും സാധിച്ചേക്കും.