ഹിമാലയത്തിന്റെ മഞ്ഞുമലകൾ പെട്ടെന്ന് തകർന്നുവീണാൽ അതിന്റെ ആഘാതം എത്ര ദൂരെയെത്തും? നേപ്പാളിനെ നടുക്കിയ വിനാശകരമായ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന് പിന്നിലെ സംഭവപരമ്പര അന്വേഷിക്കുന്നതിനിടെ ശാസ്ത്രലോകം ഇപ്പോൾ ഉറ്റുനോക്കുന്നത് ഹിമാലയത്തിലെ ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലേക്കാണ്. മഞ്ഞും പാറയും കലർന്ന ഒരു വൻ തകർച്ചയോ ഹിമാനിയുടെ പെട്ടെന്നുള്ള തകർച്ചയോ ആയിരിക്കാം താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് കുതിച്ചെത്തിയ പ്രളയത്തിന് കാരണമെന്നാണ് പ്രാഥമിക വിലയിരുത്തൽ.

ഓഗസ്റ്റ് 26-ന് നേപ്പാളിലും ടിബറ്റിലുമുണ്ടായ ദുരന്തത്തിൽ 800-ലധികം പേർക്ക് ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. ദുരന്തത്തിന്റെ കൃത്യമായ കാരണം ഇപ്പോഴും ശാസ്ത്രീയമായി പരിശോധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വൻതോതിലുള്ള മഞ്ഞും പാറ അവശിഷ്ടങ്ങളും ലെൻഡെ ഖോലയിലേക്ക് പതിച്ചോ, തുടർന്ന് നദിയുടെ ഒഴുക്ക് തടസ്സപ്പെട്ട് വലിയ തോതിൽ വെള്ളം താഴേക്ക് കുതിച്ചെത്തിയോ എന്നതാണ് പ്രധാനമായും പരിശോധിക്കുന്നത്.

ഇന്റർനാഷണൽ സെന്റർ ഫോർ ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് മൗണ്ടൻ ഡെവലപ്‌മെന്റ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ശാസ്ത്രസ്ഥാപനങ്ങളാണ് സംഭവത്തിന്റെ ശാസ്ത്രീയ ചിത്രം പുനർനിർമ്മിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്. മണ്ണിടിച്ചിൽ, ഹിമാനി തകർച്ച, പെട്ടെന്നുള്ള ജലപ്രവാഹം എന്നിവയിൽ ഏതൊക്കെയാണ് ദുരന്തത്തിന് കാരണമായതെന്ന് കണ്ടെത്തുകയാണ് ലക്ഷ്യം. കാരണം കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കുന്നത് ഭാവിയിലെ സമാന ദുരന്തങ്ങളെ നേരിടാനുള്ള മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്താനും നിർണായകമാണ്.

എന്നാൽ നേപ്പാളിലെ ദുരന്തം ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു പ്രകൃതിദുരന്തമായി മാത്രം കാണാനാകില്ലെന്നാണ് വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്. ഹിന്ദുകുഷ് ഹിമാലയ മേഖലയിൽ കഴിഞ്ഞ ഏതാനും ദശാബ്ദങ്ങളായി ഹിമാനികൾ അതിവേഗം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. 2000-ന് ശേഷം ഹിമാനികളിലെ മഞ്ഞ് നഷ്ടപ്പെടുന്ന നിരക്ക് മുൻകാലത്തേക്കാൾ ഏകദേശം ഇരട്ടിയായെന്നാണ് ICIMOD റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.1975 മുതൽ ചില ഹിമാനികളിൽ മഞ്ഞുപാളികളുടെ കനം 27 മീറ്റർ വരെ കുറഞ്ഞതായും പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതായത്, ഒരുവശത്ത് ഹിമാലയൻ ഹിമാനികൾ ചുരുങ്ങുമ്പോൾ മറുവശത്ത് അവയുടെ ചുറ്റുപാടുകൾ കൂടുതൽ അസ്ഥിരമാകുകയാണ്. ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ മഞ്ഞും പാറയും സ്ഥിരത നഷ്ടപ്പെടുന്നത് താഴ്വരകളിലുള്ള ജനവാസമേഖലകൾക്ക് വലിയ അപകടസാധ്യതയാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.

ഹിന്ദുകുഷ് ഹിമാലയം ഒരു ചെറിയ ഭൂപ്രദേശമല്ല. ഏകദേശം 55,782 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന 63,700-ലധികം ഹിമാനികളാണ് ഈ മേഖലയിലുള്ളത്. ഇവയിൽ നിന്നുള്ള ജലം ഏഷ്യയിലെ പത്ത് പ്രധാന നദീതടങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു. കോടിക്കണക്കിന് മനുഷ്യരുടെ കുടിവെള്ളം, കൃഷി, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ, ഉപജീവനം എന്നിവയുമായി ഈ ഹിമാലയൻ ജലസ്രോതസ്സുകൾ നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

പ്രശ്നം ഹിമാനികൾ ഉരുകുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. താപനില ഉയരുന്നതിനൊപ്പം മഞ്ഞുവീഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ, പാറക്കെട്ടുകളുടെ അസ്ഥിരത, മഴയുടെ സ്വഭാവത്തിലെ വ്യതിയാനങ്ങൾ, ഹിമാനി തടാകങ്ങളുടെ രൂപീകരണം തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങൾ പരസ്പരം ചേരുമ്പോൾ അപകടങ്ങളുടെ ഒരു ശൃംഖല തന്നെ രൂപപ്പെടാം. ചെറിയൊരു ഉയർന്ന പ്രദേശത്തെ തകർച്ച പോലും താഴേക്ക് എത്തുമ്പോൾ അതിവേഗം വലിയ പ്രളയമായി മാറാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.

നേപ്പാളിലെ ഗാൽച്ചിയിൽ ത്രിശൂലി നദിയിലെ ജലനിരപ്പ് വെറും 30 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ ഏകദേശം ഒമ്പത് മീറ്റർ വരെ ഉയർന്നതായി ലോക കാലാവസ്ഥാ സംഘടന റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇത്തരത്തിലുള്ള അതിവേഗ ജലനിരപ്പ് ഉയർച്ചയാണ് ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണി. മുന്നറിയിപ്പ് ലഭിച്ചാലും താഴ്വരകളിലെ ജനങ്ങൾക്ക് സുരക്ഷിത സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് മാറാൻ ലഭിക്കുന്ന സമയം വളരെ കുറവായിരിക്കും.ഹിമാലയത്തിലെ എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലും മാറ്റങ്ങൾ ഒരേ രീതിയിലല്ല സംഭവിക്കുന്നത്. ചില മേഖലകളിൽ കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടിനിടെ ഹിമാനികളുടെ വിസ്തൃതിയിൽ 33 ശതമാനം വരെ കുറവുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, സിന്ധു, ഗംഗ, ബ്രഹ്മപുത്ര നദീതടങ്ങളിലാണ് ഹിമാനികളുടെ വലിയൊരു പങ്കും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഹിമാലയത്തിലെ മാറ്റങ്ങളുടെ ആഘാതം പർവതപ്രദേശങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ ദക്ഷിണേഷ്യയുടെ വലിയൊരു ഭാഗത്തേക്കും വ്യാപിക്കാം.

നേപ്പാളിലെ ഈ ദുരന്തം അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു മുന്നറിയിപ്പായി കാണേണ്ടിവരും. ഹിമാലയത്തിൽ സംഭവിക്കുന്ന ഓരോ വലിയ മാറ്റവും താഴ്വരകളിലെ ജീവിതത്തെ ബാധിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള കാലത്താണ് നാം മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്. ദുരന്തത്തിന്റെ കൃത്യമായ കാരണം ശാസ്ത്രജ്ഞർ കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമം തുടരുമ്പോഴും, ശക്തമായ നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളും കൃത്യമായ മുൻകൂർ മുന്നറിയിപ്പുകളും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ദീർഘകാല പദ്ധതികളും ഇനി അനിവാര്യമാണ്. ഹിമാലയത്തിലെ മഞ്ഞ് ഉരുകുന്നത് ഒരു ദൂരെയുള്ള പ്രകൃതിമാറ്റമല്ല. അതിന്റെ വെള്ളം താഴ്വരകളിലേക്ക് എത്തുമ്പോൾ അത് മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ തന്നെ ചോദ്യമായി മാറുകയാണ്.