ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ രംഗത്ത് ചരിത്രപരമായ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കാൻ കഴിയുന്ന മറ്റൊരു സുപ്രധാന നീക്കമാണ് ഇപ്പോൾ ശ്രദ്ധ നേടുന്നത്. രാജ്യത്തിന്റെ വ്യോമപ്രതിരോധ ശേഷി ഗണ്യമായി വർധിപ്പിക്കുന്നതിനായി 114 റാഫേൽ മൾട്ടിറോൾ യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ വാങ്ങാനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ പദ്ധതിക്ക് ഫ്രാൻസ് വിശദമായ സാങ്കേതികവും വാണിജ്യപരവുമായ നിർദ്ദേശം സമർപ്പിച്ചിരിക്കുകയാണ്. എന്നാൽ ഇത് വെറും യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ വാങ്ങുന്നതിനുള്ള കരാർ മാത്രമല്ല. ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ നിർമ്മാണ മേഖല, ആഭ്യന്തര വ്യവസായം, സാങ്കേതിക വിദ്യ കൈമാറ്റം, ആയിരക്കണക്കിന് തൊഴിലവസരങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ഈ പദ്ധതിയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെടുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് 114 വിമാനങ്ങളിൽ 94 എണ്ണം ഇന്ത്യയിൽ തന്നെ നിർമ്മിക്കുമെന്ന ഫ്രാൻസിന്റെ നിർദ്ദേശമാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകതയായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.

ഇന്ത്യ കഴിഞ്ഞ മെയ് മാസത്തിൽ ഫ്രാൻസിന് ഔദ്യോഗികമായി ലെറ്റർ ഓഫ് റിക്വസ്റ്റ് നൽകിയിരുന്നു. അതിന് മറുപടിയായാണ് ഫ്രഞ്ച് സർക്കാർ ഈ വിശദമായ നിർദ്ദേശം സമർപ്പിച്ചത്. നിലവിൽ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ അക്വിസിഷൻ വിംഗും ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയും ഈ നിർദ്ദേശം വിശദമായി പരിശോധിച്ചുവരികയാണ്. വിമാനങ്ങളുടെ സാങ്കേതിക സവിശേഷതകൾ, വില, നിർമ്മാണ രീതി, ഇന്ത്യയിലെ ഉൽപ്പാദന സംവിധാനം, സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ കൈമാറ്റം, ആയുധ സംവിധാനങ്ങളുടെ സംയോജനം തുടങ്ങിയ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും സൂക്ഷ്മമായി വിലയിരുത്തിയ ശേഷമേ അന്തിമ തീരുമാനമുണ്ടാകൂ.

ഈ പദ്ധതിയുടെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ഭാഗം 114 റാഫേൽ യുദ്ധവിമാനങ്ങളിൽ 94 എണ്ണം ഇന്ത്യയിൽ തന്നെ നിർമ്മിക്കുമെന്നതാണ്. ഇതിനായി ഫ്രാൻസിലെ പ്രമുഖ പ്രതിരോധ കമ്പനിയായ ഡസ്സോൾട്ട് ഏവിയേഷൻ ഒരു ഇന്ത്യൻ വ്യവസായ പങ്കാളിയുമായി ചേർന്നാണ് നിർമ്മാണം നടത്തുക. ഡസ്സോൾട്ടിനൊപ്പം മിസൈൽ നിർമ്മാതാക്കളായ എംബിഡിഎ , വിമാന എൻജിൻ നിർമ്മാതാക്കളായ സഫ്രാൻ , പ്രതിരോധ ഇലക്ട്രോണിക്സ് രംഗത്തെ പ്രമുഖ കമ്പനിയായ തേൽസ് എന്നിവയും ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാകും. ഇതിലൂടെ ഇന്ത്യയിൽ അത്യാധുനിക യുദ്ധവിമാന നിർമ്മാണത്തിനുള്ള ശക്തമായ വ്യവസായ ശൃംഖല രൂപപ്പെടുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.പ്രധാനമായും, ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ സ്വയംപര്യാപ്തത ലക്ഷ്യമിടുന്ന ‘ആത്മനിർഭർ ഭാരത്’ നയത്തിന് അനുസൃതമായ രീതിയിലാണ് ഫ്രാൻസ് നിർദ്ദേശം തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്നത്. വിമാനങ്ങളിൽ ഇന്ത്യ വികസിപ്പിച്ച ആയുധ സംവിധാനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്ന ന്യൂഡൽഹിയുടെ ആവശ്യം ഫ്രഞ്ച് നിർദ്ദേശം അംഗീകരിക്കുന്നുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് പ്രതിരോധ ഗവേഷണ വികസന സംഘടന (DRDO) വികസിപ്പിച്ച ആസ്ട്ര ദൃശ്യപരിധിക്കപ്പുറം ലക്ഷ്യങ്ങളെ ആക്രമിക്കാൻ കഴിയുന്ന എയർ-ടു-എയർ മിസൈലിന്റെ വിവിധ പതിപ്പുകൾ റാഫേൽ വിമാനങ്ങളിൽ സംയോജിപ്പിക്കാനുള്ള സാധ്യത ഈ പദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇതോടെ വിദേശ വിമാനങ്ങളാണെങ്കിലും ഇന്ത്യൻ ആയുധങ്ങളുമായി പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന തരത്തിൽ അവയെ മാറ്റിയെടുക്കാൻ സാധിക്കും.

റാഫേൽ യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ ഇന്ന് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ആധുനികമായ മൾട്ടിറോൾ ഫൈറ്റർ ജെറ്റുകളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. വായുവിലെ യുദ്ധങ്ങൾക്കൊപ്പം കരയിലെയും സമുദ്രത്തിലെയും ലക്ഷ്യങ്ങളെ ആക്രമിക്കാനുള്ള ശേഷി, അത്യാധുനിക റഡാർ സംവിധാനം, ഇലക്ട്രോണിക് വാർഫെയർ സിസ്റ്റം, ദീർഘദൂര മിസൈലുകൾ വഹിക്കാനുള്ള കഴിവ് എന്നിവയാണ് ഈ വിമാനത്തിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷതകൾ. ഇന്ത്യ ഇതിനകം തന്നെ റാഫേൽ വിമാനങ്ങളുടെ പ്രകടനം വിലയിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 36 റാഫേൽ വിമാനങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയുടെ ഭാഗമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഇന്ത്യൻ നാവികസേനയ്ക്കായി 26 റാഫേൽ മാരിൻ വിമാനങ്ങൾ കൂടി വാങ്ങാൻ ഇന്ത്യ കരാർ ഒപ്പുവെച്ചിട്ടുണ്ട്.ഇപ്പോൾ 114 പുതിയ റാഫേൽ വിമാനങ്ങൾ കൂടി വാങ്ങുകയാണെങ്കിൽ ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയുടെ ശക്തിയിൽ വലിയ വർധനയുണ്ടാകും. നിലവിലുള്ള 36 വ്യോമസേനാ റാഫേലുകളും 26 നാവികസേനാ റാഫേലുകളും ചേർന്നാൽ ഇന്ത്യയുടെ കൈവശം 62 റാഫേൽ വിമാനങ്ങളാണ് ഉണ്ടാകുക. പുതിയ 114 വിമാനങ്ങൾ കൂടി എത്തിയാൽ ആകെ എണ്ണം 176 ആയി ഉയരും. ഇതിനുപുറമെ ഭാവിയിൽ ഇന്ത്യൻ നാവികസേനയ്ക്ക് 31 റാഫേൽ വിമാനങ്ങൾ കൂടി വാങ്ങാനുള്ള താൽപര്യമുണ്ടെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. അങ്ങനെ സംഭവിച്ചാൽ ഇന്ത്യയുടെ ആകെ റാഫേൽ വിമാനങ്ങളുടെ എണ്ണം 200 കടക്കുമെന്ന വിലയിരുത്തലുകളാണ് പുറത്തുവരുന്നത്.

ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയ്ക്ക് ഇപ്പോൾ നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളികളിലൊന്നാണ് സ്ക്വാഡ്രൺ ശക്തിയിലെ കുറവ്. രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷാ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ ഏകദേശം 42 യുദ്ധവിമാന സ്ക്വാഡ്രണുകൾ ആവശ്യമായിരിക്കെ നിലവിൽ അതിനേക്കാൾ വളരെ കുറഞ്ഞ സ്ക്വാഡ്രണുകളാണ് സേവനത്തിലുള്ളത്. പഴയ മിഗ്-21, മിഗ്-27 തുടങ്ങിയ റഷ്യൻ വംശജനായ യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ ഘട്ടംഘട്ടമായി സർവീസിൽ നിന്ന് പിൻവലിക്കപ്പെടുകയാണ്. അതേസമയം ഇന്ത്യ തദ്ദേശീയമായി വികസിപ്പിക്കുന്ന തേജസ് എൽസിഎ മാർക്ക്-1എ, മാർക്ക്-2 പദ്ധതികൾ പ്രതീക്ഷിച്ചതിനേക്കാൾ വൈകിയാണ് മുന്നേറുന്നത്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ റാഫേൽ വിമാനങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയുടെ പ്രവർത്തനക്ഷമത നിലനിർത്തുന്നതിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുമെന്നാണ് പ്രതിരോധ വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.

ഈ കരാർ യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ വാങ്ങുന്നതിൽ മാത്രമല്ല, ഇന്ത്യയുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്കും വലിയ നേട്ടങ്ങൾ നൽകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഏകദേശം 1.6 ലക്ഷം കോടി രൂപ മൂല്യമുള്ള ബിസിനസ് അവസരങ്ങളാണ് ഈ പദ്ധതിയിലൂടെ രാജ്യത്തെ പ്രതിരോധ-വ്യോമയാന വ്യവസായത്തിന് ലഭിക്കുമെന്നാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. ടാറ്റ ഗ്രൂപ്പ്, ലാർസൻ ആൻഡ് ട്യൂബ്രോ (L&T), ഭാരത് ഇലക്ട്രോണിക്സ്, സ്വകാര്യ പ്രതിരോധ നിർമ്മാണ കമ്പനികൾ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി നിർമാണ, സാങ്കേതിക, വിതരണ മേഖലകളിൽ അവസരങ്ങൾ ലഭിച്ചേക്കും. ഇതിലൂടെ ഇന്ത്യയിലെ എയ്‌റോസ്‌പേസ് നിർമ്മാണ മേഖലയിൽ വൻ നിക്ഷേപങ്ങളും ഉയർന്ന സാങ്കേതികവിദ്യയുള്ള തൊഴിൽ അവസരങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടും.

റാഫേൽ വിമാനങ്ങളെ ഇന്ത്യ തിരഞ്ഞെടുത്തത് ഇന്നലെയല്ല. ദീർഘകാലം നീണ്ട ആഗോള മത്സരത്തിനൊടുവിൽ 2012-ലാണ് പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം റാഫേലിനെ ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയുടെ അടുത്ത തലമുറ യുദ്ധവിമാനമായി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. തുടർന്ന് നടന്ന ചർച്ചകൾക്കും വിവാദങ്ങൾക്കും ശേഷം 36 വിമാനങ്ങൾ വാങ്ങുന്നതിനുള്ള കരാർ 2016-ൽ ഒപ്പുവെക്കുകയും പിന്നീട് അവ ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. ഇപ്പോൾ അതിന്റെ തുടർച്ചയായാണ് 114 പുതിയ വിമാനങ്ങൾ വാങ്ങാനുള്ള നീക്കം പുരോഗമിക്കുന്നത്.2024-ൽ പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറിയായി ചുമതലയേറ്റ രാജേഷ് കുമാർ സിങ്ങിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയുടെ ഭാവി ആവശ്യങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച് സമഗ്രമായ ശേഷി വിലയിരുത്തൽ നടത്തിയിരുന്നു. അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് വ്യോമസേനയുടെ ശക്തി വർധിപ്പിക്കുന്ന നിരവധി പദ്ധതികൾക്ക് വേഗം കൂട്ടിയത്. അഞ്ച് മാസം മുമ്പ് ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേന സമർപ്പിച്ച 114 റാഫേൽ വിമാനങ്ങൾ വാങ്ങാനുള്ള നിർദ്ദേശത്തിന് ഡിഫൻസ് അക്വിസിഷൻ കൗൺസിൽ അംഗീകാരം നൽകിയതും ഈ പദ്ധതിക്ക് നിർണായക മുന്നേറ്റമായി.

ഫ്രാൻസ് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന നിർദ്ദേശം ഇപ്പോൾ വിശദമായ പരിശോധനയിലാണെങ്കിലും ഇത് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടാൽ ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ യുദ്ധവിമാന നിർമ്മാണ പദ്ധതികളിലൊന്നായി മാറും. അതോടൊപ്പം, വിദേശ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ആയുധങ്ങൾ വാങ്ങുന്ന രാജ്യമെന്ന നിലയിൽ നിന്ന് ലോകോത്തര യുദ്ധവിമാന നിർമ്മാണ കേന്ദ്രമായി ഇന്ത്യ വളരുന്നതിനുള്ള മറ്റൊരു സുപ്രധാന ചുവടുവയ്പ്പായും ഈ പദ്ധതി മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയുടെ കരുത്ത് വർധിപ്പിക്കുന്നതിനൊപ്പം രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതിരോധ സ്വയംപര്യാപ്തതക്കും സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റത്തിനും വ്യവസായ വികസനത്തിനും ഈ പദ്ധതി ദീർഘകാല നേട്ടങ്ങൾ സമ്മാനിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിലാണ് പ്രതിരോധ മേഖല.