ഉഗാണ്ടയിലെ രാഷ്ട്രീയാന്തരീക്ഷം വീണ്ടും കടുത്ത സംഘർഷത്തിലേക്കാണ് നീങ്ങുന്നത്. ജനുവരി 17 ന് നടന്ന പ്രസിഡൻഷ്യൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് പിന്നാലെ, പ്രതിപക്ഷ നേതാവും നാഷണൽ യൂണിറ്റി പ്ലാറ്റ്ഫോം (NUP) നേതാവുമായ ബോബി വൈൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന റോബർട്ട് ക്യാഗുലാനിയുടെ വീട്ടിൽ പോലീസ്–സൈനിക വിഭാഗങ്ങൾ റെയ്ഡ് നടത്തിയതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്ത് വന്നതോടെയാണ് ആശങ്കകൾ ശക്തമായത്. റെയ്ഡിന് പിന്നാലെ ബോബി വൈനുമായുള്ള എല്ലാ ആശയവിനിമയ മാർഗങ്ങളും വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാർട്ടി അറിയിച്ചു. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അശാന്തി തടയാൻ സുരക്ഷാ സേന ശക്തമായ നടപടികളിലേക്ക് നീങ്ങിയതിന്റെ ഭാഗമാണിതെന്നാണ് ഔദ്യോഗിക വിശദീകരണം.

ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 81 കാരനായ പ്രസിഡന്റ് യോവേരി മുസേവേനി വീണ്ടും വിജയിക്കുമെന്നതാണ് പുറത്തുവരുന്ന സൂചനകൾ. 1986 മുതൽ അധികാരത്തിലിരിക്കുന്ന മുസേവേനി, ഇതോടെ ഏകദേശം നാല് പതിറ്റാണ്ട് നീളുന്ന ഭരണമാണ് തുടരാൻ പോകുന്നത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം, 90 ശതമാനത്തിലധികം വോട്ടുകൾ എണ്ണിക്കഴിഞ്ഞപ്പോൾ മുസേവേനി 71.9 ശതമാനം വോട്ടുകൾ നേടി മുന്നിലെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ബോബി വൈന് 24.5 ശതമാനം വോട്ടുകളാണ് ലഭിച്ചതെന്നാണ് ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ. അന്തിമ ഫലങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കെ രാജ്യം കടുത്ത കാത്തിരിപ്പിലാണ്.

വോട്ടെടുപ്പിന് ശേഷം, ഉഗാണ്ടയിൽ ഇന്റർനെറ്റ് സേവനങ്ങൾ പൂർണമായും തടസ്സപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഈ നിയന്ത്രണങ്ങൾ രാജ്യവ്യാപകമായി ആശയവിനിമയത്തെ ബാധിക്കുകയും, പ്രതിഷേധങ്ങൾ അടക്കമുള്ള സംഭവങ്ങളിൽ വ്യക്തത ലഭിക്കാൻ തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്റർനെറ്റ് വിച്ഛേദനത്തിനിടെ കുറഞ്ഞത് പത്ത് പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്തുവന്നിട്ടുണ്ട്, എങ്കിലും ഈ കണക്കുകൾ സ്വതന്ത്രമായി സ്ഥിരീകരിക്കാൻ സാധിച്ചിട്ടില്ല.

ജനുവരി 16 ന് രാത്രി, ബോബി വൈന്റെ വീട്ടിൽ സുരക്ഷാ സേന റെയ്ഡ് നടത്തിയെന്ന ആരോപണത്തെ തുടർന്ന് അദ്ദേഹം എവിടെയാണെന്ന കാര്യത്തിൽ തന്നെ പരസ്പരവിരുദ്ധമായ വിവരങ്ങളാണ് പുറത്തുവന്നത്. ബോബി വൈന്റെ പാർട്ടിയിലെ മുതിർന്ന നേതാവ് നുകുനിംഗി മുവാഡയുടെ വെളിപ്പെടുത്തൽ പ്രകാരം, “കറുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ച” സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥർ വീടിന്റെ മതിൽ ചാടിക്കടന്ന് അകത്ത് പ്രവേശിക്കുകയും, അവിടെയുണ്ടായിരുന്നവരുടെ മൊബൈൽ ഫോണുകൾ പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതോടെ വൈനുമായി ബന്ധപ്പെടാൻ സാധിക്കാതായി എന്നാണ് പാർട്ടിയുടെ ആരോപണം.

ഇതിനിടെ, ബോബി വൈന്റെ മകനായ സോളമൻ കമ്പാല, തന്റെ പിതാവ് രക്ഷപ്പെടാൻ കഴിഞ്ഞുവെന്ന് സാമൂഹ്യമാധ്യമമായ X-ൽ കുറിച്ചെങ്കിലും, പിന്നീട് ഈ വിവരം സ്ഥിരീകരിക്കാനായില്ല. ശനിയാഴ്ച പുലർച്ചെ AFP ഉൾപ്പെടെയുള്ള മാധ്യമപ്രവർത്തകരെ വൈന്റെ വസതിയിലേക്ക് പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നത് സുരക്ഷാ സേന തടഞ്ഞതോടെ, അദ്ദേഹത്തെയോ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്തവരെയോ നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെടാൻ സാധിക്കാത്ത അവസ്ഥയുണ്ടായി.

പോലീസ് വക്താവ് കിറ്റുമ റുസോക്കെ മാധ്യമങ്ങളോട് പ്രതികരിച്ചത്, ബോബി വൈനെ കാണുന്നതിന് ആരെയും വിലക്കിയിട്ടില്ലെന്നും, എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വസതി ഉപയോഗിച്ച് ആളുകൾ ഒത്തുകൂടി അക്രമത്തിന് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നത് അനുവദിക്കാനാകില്ലെന്നും ആയിരുന്നു. “സുരക്ഷാ കേന്ദ്രങ്ങളെന്ന് കരുതുന്ന പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശനം നിയന്ത്രിച്ചിരിക്കുകയാണ്” എന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. അതേസമയം, ബോബി വൈന്റെ സംഘത്തിൽ നിന്ന് നേരത്തെ പുറത്തുവന്ന ഒരു പോസ്റ്റിൽ, സൈനിക ഹെലികോപ്റ്റർ അദ്ദേഹത്തെ “ബലമായി കൊണ്ടുപോയി” എന്ന അവകാശവാദം ഉയർന്നിരുന്നു. എന്നാൽ പിന്നീട് ആ പോസ്റ്റ് നീക്കം ചെയ്യുകയും, സൈന്യം ഈ ആരോപണം “അസംബന്ധവും പിന്തുണക്കാരെ പ്രേരിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതുമാണ്” എന്ന് നിഷേധിക്കുകയും ചെയ്തു.

വൈന്റെ വീടിനടുത്തുള്ള പ്രദേശത്ത് താമസിക്കുന്നവർ ശക്തമായ സുരക്ഷാ സാന്നിധ്യം ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് പറയുന്നു. സമീപത്തെ ഒരു സ്റ്റാൾ ഉടമയായ പ്രിൻസ് ജെറാർഡ്, രാത്രി മുഴുവൻ ഡ്രോണിന്റെയും ഹെലികോപ്റ്ററിന്റെയും ശബ്ദം കേട്ടതായും, നിരവധി ആളുകൾ ഭയന്നുകൊണ്ട് പ്രദേശം വിട്ടുപോയതായും മാധ്യമങ്ങളോട് പറഞ്ഞു. “ഞങ്ങൾ വളരെ പേടിയിലാണ്” എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ പ്രദേശത്തെ മാനസികാവസ്ഥയെ തന്നെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.

43 കാരനായ ബോബി വൈൻ, മുൻ ഗായകനായിരുന്നുവെന്നും പിന്നീട് രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് കടന്നുവന്നതാണെന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കമ്പാലയിലെ ചേരിപ്രദേശങ്ങളിൽ വളർന്ന അദ്ദേഹം, സ്വയം “ഗെറ്റോ പ്രസിഡന്റ്” എന്ന പേരിലാണ് ജനങ്ങളിൽ സ്വീകാര്യത നേടിയത്. കഴിഞ്ഞ കുറേ വർഷങ്ങളായി അദ്ദേഹം മുസേവേനിയുടെ ഏറ്റവും ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ എതിരാളിയായി മാറിയിരുന്നു. വോട്ടെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായി സർക്കാർ ഇന്റർനെറ്റ് വിച്ഛേദനം ഏർപ്പെടുത്തിയതിന്റെ മറവിൽ “വ്യാപകമായ ബാലറ്റ് കള്ളത്തരം” നടന്നുവെന്നും, തന്റെ പാർട്ടി പ്രവർത്തകരെ ആക്രമിച്ചുവെന്നും അദ്ദേഹം ആരോപിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഈ ആരോപണങ്ങൾ സ്വതന്ത്രമായി സ്ഥിരീകരിക്കാനായിട്ടില്ലെങ്കിലും, ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ മനുഷ്യാവകാശ ഓഫീസ് തന്നെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പ് ഉഗാണ്ടയിൽ പ്രതിപക്ഷത്തിനെതിരെ “വ്യാപകമായ അടിച്ചമർത്തലും ഭീഷണിയും” നിലനിൽക്കുന്നുവെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നു. നിരവധി നിരീക്ഷകർ, ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെ ഏറെക്കാലമായി ഒരു ഔപചാരികതയായി മാത്രമാണ് കാണുന്നതെന്നും, മുസേവേനി ഭരണകൂടത്തിനും സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾക്കും മേൽ പൂർണ നിയന്ത്രണമുള്ളതിനാൽ യഥാർത്ഥ മത്സരത്തിന് സാധ്യത കുറവാണെന്നും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ദിനം തന്നെ പല സാങ്കേതിക പ്രശ്‌നങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. വോട്ടർമാരുടെ തിരിച്ചറിയൽ ഉറപ്പാക്കാൻ ഉപയോഗിച്ച ബയോമെട്രിക് യന്ത്രങ്ങൾ പല സ്ഥലങ്ങളിലും തകരാറിലായതായും, ചില മേഖലകളിൽ മണിക്കൂറുകളോളം ബാലറ്റ് പേപ്പറുകൾ എത്താതിരുന്നതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ഇതിന് പുറമെ, രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ പ്രതിപക്ഷ പ്രവർത്തകരെ ലക്ഷ്യമാക്കി അക്രമങ്ങൾ നടന്നുവെന്ന പരാതികളും ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്.

മധ്യ ഉഗാണ്ടയിലെ ബുട്ടംബാല ജില്ലയിൽ, ബോബി വൈന്റെ പാർട്ടിയിലെ പാർലമെന്റ് അംഗമായ മുവാംഗ കിവുംബി, സുരക്ഷാ സേന തന്റെ വീട്ടിൽ അതിക്രമിച്ച് കയറി തന്റെ പത്ത് പ്രചാരണ ഏജന്റുമാരെ കൊലപ്പെടുത്തിയതായി ആരോപിച്ചു. ഇതിന് മറുപടിയായി, പോലീസ്, പ്രതിപക്ഷ അംഗങ്ങൾ ഒരു കണക്കെടുപ്പ് കേന്ദ്രവും പോലീസ് സ്റ്റേഷനും ആക്രമിക്കാൻ ശ്രമിച്ചതിനെ തുടർന്ന് “വ്യക്തമാക്കാത്ത എണ്ണം” ആളുകളെ നിർജ്ജീവമാക്കിയെന്നാണ് വിശദീകരണം നൽകിയത്.ഇതെല്ലാം ചേർന്ന്, ഉഗാണ്ടയിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടാനിരിക്കുന്ന ഈ ഘട്ടം അതീവ സൂക്ഷ്മമാണെന്ന് വ്യക്തമാണ്. ശക്തമായ സുരക്ഷാ നടപടികളും ആശയവിനിമയ നിയന്ത്രണങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, രാജ്യം വീണ്ടും അക്രമത്തിലേക്ക് വഴുതിപ്പോകുമോ എന്ന ആശങ്ക ആഭ്യന്തരമായും അന്താരാഷ്ട്രമായും ശക്തമാവുകയാണ്.