ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജീവിതം എപ്പോഴാണ് മാറിമറിയുക എന്ന് ആർക്കും പ്രവചിക്കാനാവില്ല. 27 വർഷത്തോളം നീണ്ട സന്യാസ ജീവിതത്തിനും കാവി വസ്ത്രങ്ങൾക്കും ശേഷം, വെളുത്ത താടിയും നീളമുള്ള മുടിയും വെട്ടിയൊതുക്കി, മാറോടണച്ച ഇസ്തിരിയിട്ട കാക്കിക്കുപ്പായത്തിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിയ 54-കാരനായ ഗിർവർ സിംഗ് തോമറിന്റെ കഥ ആരെയും അമ്പരപ്പിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. ഒരു സാധാരണ സൈക്കിളിൽ വാഹനം തട്ടിയെന്ന ചെറിയൊരു സംഭവത്തിൽ തുടങ്ങി, നീണ്ട മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷം നീതിയുടെ ആകാശത്തിൻ കീഴിൽ അവസാനിച്ച ഒരു അപൂർവ്വ പോരാട്ടത്തിന്റെ കഥയാണിത്.

1991-ലായിരുന്നു മധ്യപ്രദേശിലെ മൊറീന സ്വദേശിയായ ഗിർവർ സിംഗ് തോമർ സെൻട്രൽ റിസർവ് പോലീസ് സേനയിൽ (സിആർപിഎഫ്) കോൺസ്റ്റബിളായി സർവീസിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത്. അസമിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കവേ, മാർക്കറ്റിൽ നിന്ന് ക്യാമ്പിലേക്ക് ഭക്ഷണം എത്തിച്ച് മടങ്ങുകയായിരുന്ന തോമറിന്റെ വാഹനം ഒരു സാധാരണക്കാരന്റെ സൈക്കിളിൽ തട്ടി. എന്നാൽ, അപായമൊന്നും സംഭവിക്കാതിരുന്ന ഈ നിസ്സാര സംഭവത്തെത്തുടർന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥർ അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ അച്ചടക്ക നടപടി സ്വീകരിക്കുകയും 1999-ൽ അപ്രതീക്ഷിതമായി സർവീസിൽ നിന്ന് പിരിച്ചുവിടുകയുമായിരുന്നു.

ഒൻപത് വർഷത്തെ നിസ്വാർത്ഥ സേവനത്തിന് ശേഷം ലഭിച്ച ഈ നീതികേടിന് മുന്നിൽ പതറിപ്പോകാൻ തോമർ തയ്യാറായില്ല. തന്റെ നിരപരാധിത്വം തെളിയിക്കാൻ അദ്ദേഹം 1999-ൽ ഹൈക്കോടതിയുടെ വാതിലുകൾ മുട്ടി. എന്നാൽ, നിയമസംവിധാനത്തിനുള്ളിൽ ആ കേസ് വർഷങ്ങളോളം ഒരേനിൽപ്പിൽ തുടർന്നു. ജീവിതം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ വഴികളില്ലാതെ വന്നതോടെ, ആത്മീയതയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ തോമർ സന്യാസിമാരുടെ ലോകത്തേക്ക് ചേക്കേറി.

നിയമപോരാട്ടത്തിന് പിന്നാലെ വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കൾ വളർന്നു, പെൺമക്കളുടെ വിവാഹം കഴിഞ്ഞു, മകൻ അഗ്നിവീർ പദ്ധതിയിലൂടെ സൈന്യത്തിൽ ചേർന്നു. എന്നാൽ, തോമറിന്റെ ജീവിതം കാവി വസ്ത്രങ്ങളിലും അഖാരകളിലുമായി മാറിയിരുന്നു. 2001-ൽ നിർമോഹി അഖാരയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അദ്ദേഹം, ‘ബാബ ഗിർവർ ദാസ്’ എന്ന പേരിൽ പ്രയാഗ്‌രാജിലെയും ചിത്രകൂടിലെയും ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ സന്യാസിയായി കഴിഞ്ഞുകൂടി.കൈവിട്ടുപോയ കാക്കിക്കുപ്പായത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ക്രോധമോ നിരാശയോ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസ്സിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. “എന്റെ ഗുരു നൽകിയ ഉപദേശമാണ് എന്നെ മുന്നോട്ട് നയിച്ചത്. സന്യാസിമാരുടെയും ദൈവത്തിന്റെയും പാദങ്ങളിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചാൽ എന്നെങ്കിലും പ്രാർത്ഥനകൾക്ക് ഫലം ലഭിക്കുമെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിച്ചു,” തോമർ ഓർത്തെടുക്കുന്നു. ഒരു വശത്ത് പ്രാർത്ഥനകൾ തുടരുമ്പോഴും, കോൺസ്റ്റബിൾ ഗിർവർ സിംഗ് കോടതിയിൽ തന്റെ അവകാശത്തിനായി നിശബ്ദമായി പോരാടുകയായിരുന്നു.

2007-ൽ ഹൈക്കോടതി തോമറിന് അനുകൂലമായി വിധി പ്രസ്താവിച്ചെങ്കിലും സിആർപിഎഫ് സ്റ്റേ വാങ്ങിയതോടെ കേസ് വീണ്ടും നീണ്ടുപോയി. ഒടുവിൽ 2025-ൽ ഹൈക്കോടതി ആ ചരിത്രപ്രധാനമായ ഉത്തരവിറക്കി. തോമറിനെ പിരിച്ചുവിട്ട നടപടി പൂർണ്ണമായും നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തുകയും അദ്ദേഹത്തെ ഉടൻ സർവീസിൽ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ഉത്തരവിടുകയും ചെയ്തു. മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ട് നീണ്ട നീതിക്കായുള്ള കാത്തിരിപ്പാണ് ആ ഒറ്റ വിധിയിലൂടെ പൂർത്തിയായത്.

കഴിഞ്ഞ ആഴ്ചയാണ് ബാബ ഗിർവർ ദാസ് ഒരു ബാർബർ ഷോപ്പിലേക്ക് കയറിയത്. വർഷങ്ങളായി വളർത്തിയ നീണ്ട മുടിയും വെളുത്ത താടിയും അവർ വെട്ടിയൊതുക്കി. കാവി വസ്ത്രങ്ങൾ അഴിച്ചുവെച്ച്, പുതുതായി പോളിഷ് ചെയ്ത കറുത്ത ഷൂസും തൊപ്പിയും ധരിച്ച്, 54-ാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം വീണ്ടും സിആർപിഎഫ് കോൺസ്റ്റബിളായി അവതരിച്ചു. ആ മാറ്റം കണ്ടവർക്കെല്ലാം അത്ഭുതമായിരുന്നു.

ഒപ്പം സർവീസിൽ കയറിയ പലരും ഇൻസ്പെക്ടർ തലത്തിലേക്ക് ഉയർന്നപ്പോഴും, തോമർ തിരിച്ചെത്തിയത് അതേ പഴയ കോൺസ്റ്റബിൾ പദവിയിലേക്കാണ്. ഹവിൽദാറായി സ്ഥാനക്കയറ്റം ലഭിക്കുന്നതിന് മുന്നോടിയായുള്ള കോഴ്‌സുകൾ അദ്ദേഹം ഇനി പൂർത്തിയാക്കേണ്ടതുണ്ട്. എങ്കിലും, റാങ്കിനേക്കാൾ ഉപരി 27 വർഷത്തിന് ശേഷം തന്റെ ആത്മാഭിമാനം തിരികെ ലഭിച്ചു എന്ന വസ്തുതയിലാണ് അദ്ദേഹം സന്തോഷം കണ്ടെത്തുന്നത്.

വർഷങ്ങളുടെ സന്യാസ ജീവിതത്തിന് ശേഷം തിരിച്ചെത്തിയ തോമറിനോട് പ്രത്യേക പരിഗണനയോടെയാണ് സഹപ്രവർത്തകർ പെരുമാറുന്നത്. അഖാരയിൽ ലഭിച്ച ‘ബാബ’ എന്ന വിളിപ്പേര് ഇപ്പോൾ ബറ്റാലിയനിലും അദ്ദേഹത്തിനൊപ്പമുണ്ട്. പ്രായത്തിന്റെ ശാരീരിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഉള്ളതിനാൽ, അദ്ദേഹത്തോട് ആവശ്യത്തിന് വിശ്രമമെടുക്കാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ നിർദ്ദേശിക്കാറുണ്ട്. 2030-ൽ അദ്ദേഹം സർവീസിൽ നിന്ന് ഔദ്യോഗികമായി വിരമിക്കും.

അസാധ്യമെന്ന് കരുതിയ ഒരു തിരിച്ചുവരവ് സാധ്യമാക്കിയ ഗിർവർ സിംഗ് തോമറിന്റെ ജീവിതം, നീതിപീഠത്തിലുള്ള വിശ്വാസത്തിന്റെയും സമാനതകളില്ലാത്ത ക്ഷമയുടെയും പ്രതീകമാണ്. തനിക്കൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്ന സന്യാസി സമൂഹവും സിആർപിഎഫിലെ സഹപ്രവർത്തകരും ഒരുപോലെ ആഘോഷമാക്കുകയാണ് ഈ പഴയ സന്യാസിയുടെ പുതിയ കാക്കി മാഹാത്മ്യം