2, July, 2026
Updated on 2, July, 2026 5
ഖത്തറിൽ അമേരിക്കയുമായി നടത്തിയ പരോക്ഷ ചർച്ചകൾ രണ്ട് ദിവസത്തെ സാങ്കേതിക സംവാദങ്ങൾക്ക് ശേഷം ബുധനാഴ്ച അവസാനിച്ചതായി ഇറാൻ അറിയിച്ചു. തങ്ങളുടെ താൽക്കാലിക കരാർ നടപ്പിലാക്കുന്നതിൽ ഇരുപക്ഷവും പുരോഗതി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തെങ്കിലും, ശാശ്വതമായ ഒരു സമാധാനത്തിലേക്ക് അവർ അടുത്തു എന്നതിന്റെ സൂചനകളൊന്നും നൽകിയിട്ടില്ല.
കഴിഞ്ഞ മാസം ഒപ്പുവെച്ച ധാരണാപത്രത്തിന്റെ (MoU) പരിധിയിൽ വരുന്ന രണ്ട് പ്രധാന വിഷയങ്ങളായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള സമുദ്ര ഗതാഗതം പുനഃസ്ഥാപിക്കൽ, ഇറാന്റെ മരവിപ്പിച്ച ആസ്തികൾ ലഭ്യമാക്കൽ എന്നിവയിലായിരുന്നു ദോഹ ചർച്ചകൾ പ്രധാനമായും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത്. സംഘർഷം നിർത്തലാക്കാനും കൂടുതൽ വിപുലമായ ചർച്ചകൾക്ക് അടിത്തറയിടാനുമാണ് ഈ ധാരണാപത്രം ഒപ്പിട്ടത്.വാഷിംഗ്ടണിലെയും ടെഹ്റാനിലെയും ഉദ്യോഗസ്ഥർ ശുഭാപ്തിവിശ്വാസം പ്രകടിപ്പിച്ചെങ്കിലും, ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ചോ മറ്റ് പരിഹരിക്കപ്പെടാത്ത വിഷയങ്ങളിലോ ഉള്ള പ്രധാന അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ ഈ റൗണ്ട് ചർച്ചകൾക്ക് സാധിച്ചുവെന്ന് ഇരുപക്ഷവും പറഞ്ഞിട്ടില്ല.മരവിപ്പിച്ച ഫണ്ടുകൾ ഭാഗികമായി വിട്ടുനൽകാൻ ധാരണ
ടെഹ്റാന്റെ പ്രതിനിധി സംഘത്തെ നയിച്ച ഇറാൻ വിദേശകാര്യ ഉപമന്ത്രി കാസിം ഗരീബാബാദി പുതിയ ഘട്ട ചർച്ചകൾ അവസാനിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക വാർത്താ ഏജൻസിയായ ഇർന (IRNA) റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതനുസരിച്ച്, ഇറാൻ-യുഎസ് ധാരണാപത്രം നടപ്പിലാക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചായിരുന്നു ചർച്ചകൾ.കരാറിന്റെ ലംഘനങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാനും ചർച്ച ചെയ്യാനുമായി ഒരു ആശയവിനിമയ ചാനൽ സ്ഥാപിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. കൂടാതെ, ഇറാന്റെ മരവിപ്പിച്ച 6 ബില്യൺ ഡോളർ ഫണ്ടിന്റെ ഒരു ഭാഗം ലഭ്യമാക്കുമെന്നും അതുവഴി ടെഹ്റാന് രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് സാധനങ്ങൾ വാങ്ങാൻ സാധിക്കുമെന്നും ഗരീബാബാദി വ്യക്തമാക്കി.എന്നിരുന്നാലും, വിപുലമായ തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിച്ചതായി ടെഹ്റാനോ വാഷിംഗ്ടണോ പറഞ്ഞിട്ടില്ല, ഒപ്പം വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ മുന്നേറ്റമൊന്നും ഇരുപക്ഷവും പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുമില്ല.ചർച്ചകൾ ധാരണാപത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിൽ "പോസിറ്റീവായ പുരോഗതി" കാണിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഖത്തർ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം വിശേഷിപ്പിച്ചു, കൂടാതെ സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ അടുത്തിടെ നടന്ന ഉച്ചകോടിയുടെ ഫലങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഇവ മുന്നോട്ട് പോകുന്നതെന്നും അവർ കൂട്ടിച്ചേർത്തു. ജൂലൈ 9-ന് സംസ്കരിക്കാനിരിക്കുന്ന ഇറാന്റെ അന്തരിച്ച പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനിയുടെ സംസ്കാര ചടങ്ങുകൾക്ക് ശേഷം അടുത്ത റൗണ്ട് ചർച്ചകൾ നടക്കുമെന്നും മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു.അമേരിക്കൻ, ഇറാനിയൻ പ്രതിനിധികൾ മധ്യസ്ഥർ മുഖേന പ്രത്യേക യോഗങ്ങൾ ചേർന്നാണ് പരോക്ഷമായി ചർച്ചകൾ നടത്തിയത്. ഖത്തറും പാകിസ്താനുമാണ് ചർച്ചകൾക്ക് സൗകര്യമൊരുക്കിയത്, ചർച്ചയിലുടനീളം പ്രതിനിധികൾ പ്രത്യേക മുറികളിലാണ് കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയത്.ഇറാനിയൻ, അമേരിക്കൻ പ്രതിനിധികൾ തമ്മിൽ നേരിട്ടുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചകൾ ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്ന് ഗരീബാബാദി പറഞ്ഞു.യുഎസ് പ്രതിനിധി സ്റ്റീവ് വിറ്റ്കോഫും പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിൻ്റെ മരുമകൻ ജാരെഡ് കുഷ്നറും മേഖല സന്ദർശിച്ചിരുന്നു, ഇതിനെ "ഉന്നതതല" ചർച്ചകൾ എന്നാണ് വൈറ്റ് ഹൗസ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. എന്നാൽ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം ഇരുവരും സാങ്കേതിക സെഷനുകളിൽ പങ്കെടുത്തില്ല. പകരം, നയതന്ത്ര പ്രക്രിയ ഒരുക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിനായി ചർച്ചകൾക്ക് മുന്നോടിയായി ഇരു ഉദ്യോഗസ്ഥരും മുതിർന്ന ഖത്തർ നേതാക്കളുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി.ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഊർജ്ജ ഗതാഗത പാതകളിലൊന്നായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുടർച്ചയായി തുറന്നുപ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്ന് ഉറപ്പാക്കുക എന്നതായിരുന്നു ദോഹ ചർച്ചകളുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്ന്. സംഘർഷത്തിന് മുൻപ്, ആഗോള എണ്ണ, ദ്രവീകൃത പ്രകൃതി വാതക വ്യാപാരത്തിന്റെ അഞ്ചിലൊന്നും ഈ ജലപാതയിലൂടെയായിരുന്നു കടന്നുപോയിരുന്നത്.വാണിജ്യ ഗതാഗതം പുനരാരംഭിച്ചെങ്കിലും, കഴിഞ്ഞ വാരാന്ത്യത്തിൽ ഒരു ചരക്കുകപ്പലിന് നേരെ ഇറാൻ നടത്തിയ ആക്രമണത്തെത്തുടർന്ന് ഇറാനും യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സും പരസ്പരം ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തിയതിനാൽ അനിശ്ചിതത്വം നിലനിൽക്കുകയാണ്.റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, തന്ത്രപ്രധാനമായ ഈ ജലപാതയ്ക്ക് മേലുള്ള തങ്ങളുടെ അധികാരം അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെടാൻ ടെഹ്റാൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. താൽക്കാലിക കരാർ പ്രകാരമുള്ള ടോൾ രഹിത കാലയളവ് ഓഗസ്റ്റ് പകുതിയോടെ അവസാനിച്ചതിന് ശേഷം വാണിജ്യ കപ്പലുകളിൽ നിന്ന് ടോൾ ഈടാക്കാൻ അവർ പദ്ധതിയിടുന്നു. അതിനിടെ, നിശ്ചിത ഷിപ്പിംഗ് പാതയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള ആഴം കുറഞ്ഞ വെള്ളത്തിൽ പ്രവേശിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ഒരു വിദേശ കണ്ടെയ്നർ കപ്പൽ തറഞ്ഞുപോയതായി ബുധനാഴ്ച ഇറാനിയൻ സ്റ്റേറ്റ് മീഡിയ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.ഓയിൽ മാർക്കറ്റ് അനാലിസിസ് സ്ഥാപനമായ വണ്ട ഇൻസൈറ്റ്സിന്റെ സ്ഥാപക വന്ദന ഹരി റോയിട്ടേഴ്സിനോട് പറഞ്ഞു, "ഹോർമുസ് വീണ്ടും തുറക്കുന്നത് തുടരുന്നുണ്ടെങ്കിലും അത് കൃത്യമല്ലാത്തതും പ്രവചനാതീതവും പൂർണ്ണമായും സുതാര്യവുമല്ല." വിദേശ ശക്തികളുമായി സഹകരിക്കാനുള്ള ഇറാന്റെ വിമുഖത കാരണം ജർമ്മനി ഇതിൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധ്യതയില്ലെന്ന് സൂചിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, കടലിടുക്കിലെ മൈനുകൾ നീക്കം ചെയ്യാൻ സഹായിക്കാമെന്ന് പല യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളും വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.