ലോകമെമ്പാടും ഡ്രോൺ യുദ്ധം പുതിയ സുരക്ഷാ വെല്ലുവിളിയായി മാറുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ഇന്ത്യ പ്രതിരോധ രംഗത്ത് ഒരു നിർണായക ചുവടുവെപ്പാണ് നടത്തിയിരിക്കുന്നത്. തദ്ദേശീയമായി വികസിപ്പിച്ച കൗണ്ടർ-ഡ്രോൺ സംവിധാനമായ ഭാർഗവസ്ത്രയുടെ അവതരണം, ഇന്ത്യയെ ഈ രംഗത്ത് ആഗോള ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാക്കുകയാണ്. ശത്രുതാപരമായ ഡ്രോണുകളുടെ കൂട്ടത്തെ നിമിഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ നിർവീര്യമാക്കാൻ ഒരേസമയം 64 മൈക്രോ-മിസൈലുകൾ വിക്ഷേപിക്കാൻ കഴിയുന്ന ശേഷിയോടെ, ഇത്രയും ശക്തമായ ഒരു തദ്ദേശീയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം കൈവശമുള്ള ഏക രാജ്യമായി ഇന്ത്യ മാറിയിരിക്കുന്നു. ഇത് ഒരു പുതിയ ആയുധ സംവിധാനത്തിന്റെ വികസനം മാത്രമല്ല, മറിച്ച് മാറുന്ന യുദ്ധരീതികളോട് ഇന്ത്യ എത്രത്തോളം തയ്യാറാണെന്നതിന്റെ പ്രഖ്യാപനമാണ്.

മഹാരാഷ്ട്രയിലെ നാഗ്പൂരിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സോളാർ ഡിഫെൻസ് ആൻഡ് ഏറോസ്പേസ് ലിമിറ്റഡ് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഭാർഗവസ്ത്ര, ആധുനിക യുദ്ധഭൂമിയിൽ വർധിച്ചുവരുന്ന ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങൾ നേരിടാൻ പ്രത്യേകമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത സംവിധാനമാണ്. 2026 ജനുവരി 19-ന് ഈ സംവിധാനത്തെക്കുറിച്ച് പ്രതികരിച്ച രാജ്‌നാഥ് സിംഗ്, ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ നിർമ്മാണ രംഗത്തെ സ്വാശ്രയത്വത്തിനുള്ള വലിയ ചുവടുവെപ്പായാണ് ഭാർഗവസ്ത്രയെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ‘മെയ്ക് ഇൻ ഇന്ത്യ’ ആശയത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ഉദാഹരണങ്ങളിലൊന്നായി ഈ സംവിധാനം മാറുന്നുവെന്ന വിലയിരുത്തലും അദ്ദേഹം നടത്തി.

സാങ്കേതികമായി നോക്കുമ്പോൾ, ഭാർഗവസ്ത്രയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ അഭൂതപൂർവമായ ഫയർ പവറാണ്. വെറും 10 സെക്കൻഡിനുള്ളിൽ, ഒറ്റ സാൽവോയിൽ 64 മൈക്രോ-മിസൈലുകളോ റോക്കറ്റുകളോ വിക്ഷേപിക്കാൻ കഴിയുന്ന ശേഷി, ആഗോളതലത്തിൽ നിലവിലുള്ള സമാന സംവിധാനങ്ങളെയെല്ലാം പിന്നിലാക്കുന്നു. മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിൽ വിന്യസിച്ചിരിക്കുന്ന കൗണ്ടർ-ഡ്രോൺ സംവിധാനങ്ങൾ സാധാരണയായി ഒരേസമയം നാല് മിസൈലുകൾ വരെ മാത്രമാണ് വിക്ഷേപിക്കുന്നത്. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ഡ്രോൺ സ്വോം ആക്രമണങ്ങളെ ചെറുക്കുന്നതിൽ ഭാർഗവസ്ത്ര ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഒരു നിർണായക മുൻതൂക്കം നൽകുന്നു.കണ്ടെത്തൽ ശേഷിയും ഭാർഗവസ്ത്രയുടെ മറ്റൊരു ശക്തിയാണ്. 6 മുതൽ 10 കിലോമീറ്റർ വരെ അകലെയുള്ള ശത്രുതാപരമായ ഡ്രോണുകളെ കണ്ടെത്താനും, 2.5 കിലോമീറ്റർ പരിധിക്കുള്ളിൽ അവയെ ഫലപ്രദമായി നശിപ്പിക്കാനും സംവിധാനത്തിന് കഴിയും. മരുഭൂമികൾ, ഉയർന്ന മലനിരകൾ, മഞ്ഞുമൂടിയ അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങൾ 5,000 മീറ്ററിന് മുകളിലുള്ള ഉയരങ്ങൾ വരെ ഉൾപ്പെടെ വിവിധ കാലാവസ്ഥാ സാഹചര്യങ്ങളിലും ഭൂപ്രകൃതികളിലും പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന തരത്തിലാണ് ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഇന്ത്യയുടെ വടക്കൻ അതിർത്തികൾ മുതൽ പടിഞ്ഞാറൻ മരുഭൂമികൾ വരെ, ഭാർഗവസ്ത്രക്ക് വ്യാപക വിന്യാസ സാധ്യതയുണ്ട്.

ചെലവ് കാര്യക്ഷമത എന്ന ഘടകവും ഈ സംവിധാനത്തെ പ്രത്യേകമാക്കുന്നു. എസ്-400 പോലുള്ള ദീർഘദൂര ഉപരിതല-വായു മിസൈൽ സംവിധാനങ്ങളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, ഭാർഗവസ്ത്ര വളരെ കുറഞ്ഞ ചെലവിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. കുറഞ്ഞ വിലയുള്ള ഡ്രോണുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഉയർന്ന മൂല്യമുള്ള പ്രതിരോധ ആസ്തികളെ ലക്ഷ്യമിടുന്ന പുതിയ യുദ്ധതന്ത്രങ്ങളെ ചെറുക്കാൻ, ഇതുപോലുള്ള ചെലവ്-കാര്യക്ഷമ സംവിധാനങ്ങൾ അനിവാര്യമാണ്. ഈ നിലയിൽ, ഭാർഗവസ്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ സമഗ്ര വ്യോമ പ്രതിരോധ ഘടനയ്ക്ക് ഒരു സംരക്ഷണ കവചമായി മാറുന്നു.

തന്ത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ, ഭാർഗവസ്ത്ര ഇന്ത്യയ്ക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഡ്രോൺ യുദ്ധം വ്യാപകമാകുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, അയൽരാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള അസമമായ വ്യോമ ഭീഷണികളെ നേരിടാൻ ഇന്ത്യയ്ക്ക് സ്വയംപര്യാപ്തമായ ഒരു പരിഹാരം ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം, ഉയർന്ന മൂല്യമുള്ള മിസൈൽ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാനും, അവയെ അനാവശ്യമായി വിനിയോഗിക്കേണ്ട സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കാനും ഈ സംവിധാനം സഹായിക്കുന്നു.

അവസാനമായി പറഞ്ഞാൽ, ഭാർഗവസ്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സാങ്കേതിക നേട്ടം മാത്രമല്ല. അത് മാറുന്ന യുദ്ധഭൂമിയുടെ സ്വഭാവം ഇന്ത്യ എത്രത്തോളം കൃത്യമായി വായിച്ചുവെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന ഒരു പ്രഖ്യാപനമാണ്. തദ്ദേശീയ ഗവേഷണം, വ്യവസായം, സൈനിക ആവശ്യം ഇവയെല്ലാം ഒന്നിച്ച് ചേർന്ന് സൃഷ്ടിച്ച ഈ “ഡ്രോൺ കില്ലർ”, ഇന്ത്യയെ ആധുനിക കൗണ്ടർ-ഡ്രോൺ യുദ്ധത്തിന്റെ മുൻനിരയിലേക്ക് ഉയർത്തുകയാണ്.

ടു-ടയർ പ്രതിരോധ സംവിധാനത്തിലാണ് ഭാർഗവസ്ത്ര പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ, ഗൈഡഡ് റോക്കറ്റുകൾ ഉപയോഗിച്ച് അടുത്തെത്തുന്ന ഡ്രോൺ കൂട്ടങ്ങളെ തടയുകയും ചിതറിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിന് പിന്നാലെ, രണ്ടാം ഘട്ടത്തിൽ അത്യന്തം കൃത്യതയുള്ള ഗൈഡഡ് മൈക്രോ-മിസൈലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ലക്ഷ്യങ്ങളെ പൂർണമായും നശിപ്പിക്കുന്നു. ഈ മൾട്ടി-ലെയർഡ് സമീപനം, ഒരേ സമയം നിരവധി ദിശകളിൽ നിന്നുള്ള ആക്രമണങ്ങളെ നേരിടാൻ സംവിധാനത്തെ സജ്ജമാക്കുന്നു