യൂറോപ്പിന്റെ കിഴക്കൻ അതിർത്തികളിൽ യുദ്ധത്തിന്റെ ഭീകരത കൂടുതൽ കടുപ്പമേറിയ ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുകയാണ്. യുക്രെയ്നുമായി സമാധാന കരാറിലെത്താനുള്ള ചർച്ചകൾ പൂർണ്ണമായും പരാജയപ്പെട്ട സാഹചര്യത്തിൽ, സൈനിക ആക്രമണങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ റഷ്യൻ ഭരണകൂടം വലിയ തോതിൽ തയ്യാറെടുപ്പുകൾ നടത്തുന്നു. റഷ്യയുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള വ്യക്തികൾ നൽകുന്ന വിവരങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്ര ചർച്ചകളുടെ എല്ലാ ചട്ടക്കൂടുകളും ഫലത്തിൽ തകർന്നിരിക്കുകയാണ്. ഇത് യുദ്ധത്തെ വീണ്ടും തുടക്കത്തിലെ കടുത്ത സംഘർഷാവസ്ഥയിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഇതിന്റെ ഭാഗമായി യുക്രെയ്നിന്റെ തലസ്ഥാനമായ കീവിന്റെ മധ്യഭാഗം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രധാന നഗരങ്ങളിലെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിട്ട് ശക്തമായ പരമ്പരാഗത ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ ആക്രമണങ്ങൾ റഷ്യ വർദ്ധിപ്പിക്കുകയാണ്. അന്താരാഷ്ട്ര ഉപരോധങ്ങളും റഷ്യൻ എണ്ണ ശുദ്ധീകരണശാലകൾക്കും വിതരണ ശൃംഖലകൾക്കും നേരെ യുക്രെയ്ൻ നടത്തുന്ന ആക്രമണങ്ങളും മൂലം റഷ്യ നേരിടുന്ന സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദത്തിന് വഴങ്ങി യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്‌ളാഡിമിർ പുടിൻ തയ്യാറല്ലെന്ന് വ്യക്തമാണ്. യുക്രെയ്ന് പാശ്ചാത്യ സഖ്യകക്ഷികൾ ആയുധങ്ങളും രഹസ്യാന്വേഷണ വിവരങ്ങളും നൽകുന്നതിനാൽ, ഈ യുദ്ധത്തെ നാറ്റോ രാജ്യങ്ങളുടെ നേരിട്ടുള്ള ആക്രമണമായിട്ടാണ് റഷ്യ കാണുന്നത്. നിലവിലുള്ള സംഘർഷം സൈനിക വർദ്ധനവിന്റെ അവസാന ഘട്ടമല്ലെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.

ദേശീയമാധ്യമമായ വേണ്ടി ടീവിയുടെ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം റഷ്യൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്കുണ്ടാകുന്ന ആഘാതങ്ങളെ വകവെക്കാതെ റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് നടത്തിയ പ്രസ്താവനകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കടുത്ത ഉദ്ദേശ്യങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. യുക്രെയ്ൻ വലിയൊരു പെട്ടി തുറന്നിരിക്കുകയാണെന്നും, അതിനാൽ തങ്ങളുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട മേഖലകളിൽ വലിയ തിരിച്ചടി നേരിടാൻ യുക്രെയ്ൻ തയ്യാറാകണമെന്നും റഷ്യൻ ഭരണാധികാരി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. അതേസമയം, യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ അമേരിക്കയുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടായ ശ്രമങ്ങൾ വലിയ വഴിത്തിരിവുകളൊന്നും ഉണ്ടാക്കിയില്ല. ഇറാനുമായുള്ള സംഘർഷങ്ങളിൽ അമേരിക്കയുടെ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചതും ഡോണാൾഡ് ട്രംപുമായുള്ള ചർച്ചകൾ സ്തംഭിച്ചതും സ്ഥിതിഗതികൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കി.നേരത്തെ നടന്ന ഉച്ചകോടികളിലെ ധാരണകളെ ആശ്രയിക്കുന്നത് റഷ്യൻ ഭരണകൂടം പൂർണ്ണമായും ഉപേക്ഷിച്ചു. യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി കിഴക്കൻ ഡൊണെറ്റ്സ്ക് മേഖല കീഴടങ്ങാൻ യുക്രെയ്നിനെ സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കാൻ അമേരിക്ക നിർബന്ധിതരാകുമെന്നായിരുന്നു റഷ്യയുടെ പ്രതീക്ഷ. എന്നാൽ ദീർഘകാലമായി റഷ്യൻ സൈന്യത്തിന് പിടിച്ചെടുക്കാൻ കഴിയാത്ത ഈ മേഖലയിലെ നഗരങ്ങൾ കൈമാറണമെന്ന ആവശ്യം യുക്രെയ്ൻ നിരന്തരം നിരസിച്ചു. ആഗോളതലത്തിൽ നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ട സാഹചര്യത്തിൽ, പുതിയ ആശയങ്ങൾ ആവശ്യമാണെന്ന് പാശ്ചാത്യ പ്രതിനിധികളും വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

അമേരിക്കൻ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗത്തിന്റെ തലവൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർ റഷ്യയിൽ സന്ദർശനം നടത്തിയിരുന്നെങ്കിലും തർക്കങ്ങളിൽ തീരുമാനമായില്ല. നാറ്റോ രാജ്യങ്ങളെ ആക്രമിക്കരുതെന്ന് റഷ്യയ്ക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുകയായിരുന്നു ഇത്തരം സന്ദർശനങ്ങളുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യമെന്നാണ് പുറത്തുവരുന്ന വിവരം. നയതന്ത്ര വഴികൾ അടഞ്ഞതോടെ, തങ്ങളുടെ യുദ്ധ ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കുന്നതിനായി കൂടുതൽ കടുത്ത സംഘർഷങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയല്ലാതെ റഷ്യയ്ക്ക് മുന്നിൽ മറ്റു മാർഗ്ഗങ്ങളില്ലെന്ന അവസ്ഥയാണുള്ളത്. മുൻകാലങ്ങളിൽ റഷ്യ നടത്തിയ ചില വിട്ടുവീഴ്ചകൾ തങ്ങളുടെ നിലപാടിനെ ദുർബലപ്പെടുത്തിയെന്ന വിലയിരുത്തലിലാണ് റഷ്യ ഇപ്പോൾ ഉള്ളത്.

കഴിഞ്ഞ കുറച്ചു മാസങ്ങളായി ഇരു രാജ്യങ്ങളും പരസ്പരം വ്യോമാക്രമണങ്ങൾ കടുപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. റഷ്യയിലെ എണ്ണ ശുദ്ധീകരണശാലകൾക്ക് നേരെ യുക്രെയ്ൻ നടത്തിയ ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങൾ കാരണം റഷ്യയിൽ വലിയ രീതിയിൽ ഇന്ധനക്ഷാമം അനുഭവപ്പെട്ടു. കൂടാതെ വൻകിട വാണിജ്യ വെയർഹൗസുകൾ തകർന്നത് വിതരണ ശൃംഖലകൾക്ക് ഭീമമായ തുകയുടെ നഷ്ടമുണ്ടാക്കി. മറുഭാഗത്ത്, യുക്രെയ്ന് നേരെ റഷ്യ നടത്തുന്ന മിസൈൽ ആക്രമണങ്ങൾ അവരുടെ വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളുടെ ദീർഘകാല ക്ഷാമം വെളിപ്പെടുത്തി. ഇത് കഴിഞ്ഞ ശൈത്യകാലത്ത് ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളെ ഇരുട്ടിലേക്കും തണുപ്പിലേക്കും തള്ളിവിട്ട വൈദ്യുതി, ചൂടാക്കൽ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായി.കരിങ്കടൽ മേഖലയിലെ വാണിജ്യ കപ്പലുകൾക്കും തുറമുഖങ്ങൾക്കും നേരെ നടക്കുന്ന ആക്രമണങ്ങൾ ലോക വിപണിയിലേക്കുള്ള ധാന്യ വിതരണത്തെ ഗുരുതരമായി ബാധിക്കുമെന്ന ആശങ്കയും ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. ആഗോള ഗോതമ്പ് കയറ്റുമതിയുടെ നാലിലൊന്നിലധികം വഹിക്കുന്ന രണ്ട് രാജ്യങ്ങളും വിളവെടുപ്പ് കാലത്ത് തന്നെ ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തുന്നത് ലോകമെമ്പാടും ഭക്ഷ്യക്ഷാമത്തിന് വഴിവെച്ചേക്കാം. സംഘർഷം ശക്തിപ്പെടുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, അവസാന ആശ്രയമെന്ന നിലയിൽ റഷ്യ യുക്രെയ്നിൽ തന്ത്രപരമായ ആണവായുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചേക്കാം എന്ന സംശയവും ഉയരുന്നുണ്ട്. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷം നിലനിൽക്കുന്ന ആണവായുധ ഉപയോഗത്തിനെതിരായ ആഗോള വിലക്ക് ലംഘിക്കപ്പെടുമോ എന്ന ഭയം പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളെ അലട്ടുന്നുണ്ട്.

തന്ത്രപരമായ ആണവായുധങ്ങൾക്ക് വലിയ നഗരങ്ങളെ മുഴുവൻ നശിപ്പിക്കുന്ന ഭീമമായ ശേഷിയില്ലെങ്കിലും, ഒരു പ്രത്യേക യുദ്ധക്കളത്തിലെ സൈനിക മുന്നേറ്റങ്ങളെ പൂർണ്ണമായി തകർക്കാൻ ഇവയ്ക്ക് സാധിക്കും. എന്നാൽ ഇവ ഉണ്ടാക്കുന്ന സ്ഫോടനവും ആണവ വികിരണങ്ങളും വലിയ ഭൂപ്രദേശങ്ങളെ വൻതോതിൽ മലിനമാക്കും. എങ്കിലും റഷ്യ നിലവിൽ ആണവായുധങ്ങൾ പ്രയോഗിക്കാൻ തയ്യാറെടുക്കുന്നതായി വ്യക്തമായ തെളിവുകളൊന്നുമില്ല. ഏതാനും ദിവസങ്ങൾ കൊണ്ട് വിജയിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിൽ ആരംഭിച്ച സൈനിക നീക്കം വർഷങ്ങൾ പിന്നിടുമ്പോഴും അവസാനമില്ലാതെ തുടരുന്നത് വലിയ നാശനഷ്ടങ്ങളാണ് ഉണ്ടാക്കുന്നത്.പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളുടെ സൈനിക സഹായം കുറയ്ക്കാൻ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായിട്ടാണ് റഷ്യ ഇത്തരം ആണവായുധ മുന്നറിയിപ്പുകൾ നൽകുന്നത് എന്നും വിശകലനം ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്. അതേസമയം, ആഗോളതലത്തിൽ യുക്രെയ്ന് ലഭിക്കുന്ന പിന്തുണ പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതാക്കാൻ റഷ്യയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. യുദ്ധത്തിൽ ആണവായുധങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ചാൽ പാശ്ചാത്യ ശക്തികളിൽ നിന്ന് ശക്തമായ തിരിച്ചടി ഉണ്ടാകുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പുകൾ റഷ്യയ്ക്ക് മുൻപേ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

റഷ്യയുടെ പ്രധാന പങ്കാളികളായ ചൈനയും ഇന്ത്യയും ആണവായുധ ഉപയോഗത്തിനെതിരെ ശക്തമായ നിലപാടാണ് സ്വീകരിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഇത്തരം ഭീകരമായ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനെതിരെ ചൈന റഷ്യയ്ക്ക് കൃത്യമായ സന്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്നാണ് അന്താരാഷ്ട്ര വൃത്തങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. വരുന്ന ഉച്ചകോടികളിൽ ചൈനീസ്, ഇന്ത്യൻ ഭരണാധികാരികളുമായി റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുമ്പോൾ ഈ വിഷയങ്ങൾ ചർച്ചയായേക്കും.

നിലവിലെ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന യുദ്ധക്കളത്തിൽ തന്ത്രപരമായ ആണവായുധങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് കൊണ്ടുള്ള സൈനിക നേട്ടം വളരെ കുറവാണ്. കൂടാതെ ആണവ വിലക്ക് ലംഘിക്കുന്നതിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന രാഷ്ട്രീയ തിരിച്ചടി വളരെ വലുതായിരിക്കും. അതിനാൽ തന്നെ മിസൈൽ ആക്രമണങ്ങൾ തീവ്രമാക്കുന്നതുൾപ്പെടെയുള്ള പരമ്പരാഗത ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ആക്രമണം നടത്താൻ വഴി തുറന്നു കിടക്കുന്നിടത്തോളം റഷ്യ ആണവ പരിധി കടക്കാൻ സാധ്യത കുറവാണെന്നാണ് ഭൗമരാഷ്ട്രീയ വിശകലന വിദഗ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. എങ്കിലും വരും ദിവസങ്ങളിൽ കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിൽ യുദ്ധത്തിന്റെ തീവ്രത വർദ്ധിക്കുമെന്ന കാര്യത്തിൽ സംശയമില്ല.