റഷ്യയുടെ പൂർണ്ണ തോതിലുള്ള അധിനിവേശം ആരംഭിച്ച് നാല് വർഷങ്ങൾ പിന്നിടുമ്പോൾ, യുദ്ധത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ചെലവ് വെറും യുദ്ധഭൂമിയിലുണ്ടായ നഷ്ടങ്ങളിലല്ലെന്ന് പുതിയ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. രാജ്യത്തിന്റെ നഗരങ്ങൾ, വ്യവസായ കേന്ദ്രങ്ങൾ, വൈദ്യുതി സംവിധാനങ്ങൾ, ഗതാഗത ശൃംഖലകൾ, കൂടാതെ സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതരീതികൾ വരെ ആഴത്തിൽ തകർന്നിരിക്കുന്നുവെന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര വിലയിരുത്തലുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ലോകബാങ്ക് ഗ്രൂപ്പ്, യൂറോപ്യൻ കമ്മീഷൻ, ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ, യുക്രെയ്ൻ സർക്കാർ എന്നിവർ ചേർന്ന് പുറത്തിറക്കിയ പുതിയ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, അടുത്ത പത്ത് വർഷത്തിനുള്ളിൽ യുക്രെയ്‌നിന്റെ പുനർനിർമ്മാണച്ചെലവ് ഏകദേശം 588 ബില്യൺ ഡോളറായി ഉയരുമെന്നാണ് കണക്ക്. ഇത് ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ യുദ്ധാനന്തര പുനരുജ്ജീവനത്തിന്റെ വലിപ്പം മാത്രമല്ല, ആധുനിക യുദ്ധങ്ങൾ സമൂഹത്തെ എത്ര ആഴത്തിൽ ബാധിക്കുന്നുവെന്നതിന്റെ സൂചന കൂടിയാണ്.

ഈ കണക്ക് 2022 ഫെബ്രുവരി മുതൽ 2025 ഡിസംബർ വരെ നടന്ന നാശനഷ്ടങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ശ്രദ്ധേയമായ കാര്യം, ഈ തുക 2025-ൽ യുക്രെയ്‌നിന്റെ പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന നാമമാത്ര ജിഡിപിയുടെ ഏകദേശം മൂന്നിരട്ടിയോളം വരുന്നു എന്നതാണ്. അതായത്, യുദ്ധം അവസാനിച്ചാലും സാമ്പത്തികമായി രാജ്യം പഴയ നിലയിലേക്ക് മടങ്ങുക ഒരു ദീർഘകാല പ്രക്രിയയായിരിക്കും. യുദ്ധങ്ങൾ സാധാരണയായി അതിർത്തികളെയും സൈനിക ശക്തികളെയും മാത്രം ബാധിക്കുന്നുവെന്ന ധാരണയെ മറികടന്ന്, സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ അടിസ്ഥാന ഘടനകളെ തന്നെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നുവെന്നതാണ് ഈ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.

നേരിട്ടുള്ള ഭൗതിക നാശനഷ്ടങ്ങൾ ഇതിനകം തന്നെ 195 ബില്യൺ ഡോളർ കടന്നതായി റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു. രാജ്യത്തെ ഭവന മേഖല ഏറ്റവും വലിയ ആഘാതം നേരിട്ട മേഖലയാണ്. ഏകദേശം 14 ശതമാനം വീടുകൾക്ക് കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചതോ പൂർണ്ണമായി നശിച്ചതോ ആയി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മൂന്ന് ദശലക്ഷത്തിലധികം വീടുകളെ ഇത് ബാധിച്ചതോടെ, ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ കുടിയൊഴിഞ്ഞവരായി മാറുകയോ താൽക്കാലിക താമസ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ആശ്രയിക്കേണ്ട അവസ്ഥയിലാകുകയോ ചെയ്തു. യുദ്ധത്തിന്റെ മനുഷ്യപരമായ ചെലവ് സാമ്പത്തിക കണക്കുകളിൽ പൂർണ്ണമായി പ്രതിഫലിക്കാനാകാത്തതിന്റെ ഉദാഹരണമായി ഇതിനെ കാണാം.

ഊർജ്ജ മേഖലയിൽ ഉണ്ടായ നാശനഷ്ടങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ച് ഗുരുതരമാണ്. വൈദ്യുതി ഉൽപാദന നിലയങ്ങൾ, ട്രാൻസ്മിഷൻ ലൈനുകൾ, ചൂടാക്കൽ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ രാജ്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സേവനങ്ങളെ തന്നെ ബാധിച്ചു. ശീതകാലത്ത് വൈദ്യുതിയും ചൂടും ലഭ്യമാക്കുന്നത് തന്നെ ഒരു ദേശീയ സുരക്ഷാ വെല്ലുവിളിയായി മാറിയ സാഹചര്യങ്ങൾ പലതവണ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഇതോടെ വ്യവസായ ഉൽപാദനവും ദൈനംദിന ജീവിതവും ഒരുപോലെ പ്രതിസന്ധിയിലായി.

ഗതാഗത സംവിധാനങ്ങളിലെ തകർച്ചയും സാമ്പത്തിക വീണ്ടെടുപ്പിനെ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കുന്നു. റെയിൽവേ ശൃംഖലകൾ, തുറമുഖങ്ങൾ, പ്രധാന റോഡുകൾ എന്നിവയ്ക്ക് ഉണ്ടായ നാശം ആഭ്യന്തര വ്യാപാരത്തെയും കയറ്റുമതിയെയും നേരിട്ട് ബാധിച്ചു. പ്രത്യേകിച്ച് കൃഷി ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ കയറ്റുമതിയിൽ ആശ്രയിക്കുന്ന സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയായതിനാൽ, ലോജിസ്റ്റിക് തടസ്സങ്ങൾ രാജ്യത്തിന്റെ വരുമാനത്തെ ഗണ്യമായി കുറച്ചു. യുദ്ധകാലത്ത് പോലും സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടരേണ്ട ആവശ്യകത ഉക്രെയ്‌നിനെ വലിയ സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കി.

എന്നിരുന്നാലും, നാശനഷ്ടങ്ങൾക്കിടയിലും പുനർനിർമ്മാണ ശ്രമങ്ങൾ ഇതിനകം ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നതാണ് റിപ്പോർട്ടിന്റെ മറ്റൊരു വശം. അധിനിവേശം ആരംഭിച്ചതിനുശേഷം 20 ബില്യൺ ഡോളറിലധികം മൂല്യമുള്ള അടിയന്തര അറ്റകുറ്റപ്പണികളും പ്രാരംഭ വീണ്ടെടുക്കൽ പ്രവർത്തനങ്ങളും നടപ്പാക്കിയതായി കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഭവനങ്ങൾ പുനർനിർമ്മിക്കൽ, ഊർജ്ജ സേവനങ്ങൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കൽ, സ്കൂളുകളും പൊതുസൗകര്യങ്ങളും പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കൽ എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചാണ് ഈ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നത്. ഇത് പൂർണ്ണ പുനരുജ്ജീവനം അല്ലെങ്കിലും, രാജ്യത്തിന്റെ പ്രവർത്തനക്ഷമത നിലനിർത്താനുള്ള അടിയന്തര ശ്രമങ്ങളായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.

അതേസമയം, യുക്രെയ്‌നിന്റെ വീണ്ടെടുപ്പ് വെറും ധനസഹായം കൊണ്ടു മാത്രമാവില്ലെന്നതാണ് അന്താരാഷ്ട്ര പങ്കാളികൾ ഉയർത്തുന്ന പ്രധാന നിരീക്ഷണം. ഭരണം മെച്ചപ്പെടുത്തൽ, അഴിമതി നിയന്ത്രണം, ബിസിനസ് അന്തരീക്ഷം ശക്തിപ്പെടുത്തൽ, യൂറോപ്യൻ മാനദണ്ഡങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടൽ എന്നിവ ദീർഘകാല നിക്ഷേപം ആകർഷിക്കാൻ നിർണായകമാകുമെന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. യുദ്ധാനന്തര പുനർനിർമ്മാണം പലപ്പോഴും സാമ്പത്തിക പരിഷ്കാരങ്ങളുമായി ചേർന്നുനിൽക്കുമ്പോഴാണ് സ്ഥിരത കൈവരിക്കുന്നതെന്ന ചരിത്രപാഠവും ഇവിടെ പ്രസക്തമാണ്.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, യുക്രെയ്‌നിന്റെ പുനർനിർമ്മാണം ഒരു ദേശീയ പദ്ധതി മാത്രമല്ല, അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയവും സാമ്പത്തിക താൽപര്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വലിയ പരീക്ഷണവേദിയായി മാറുകയാണ്. യുദ്ധത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ എത്രത്തോളം ദീർഘകാലം തുടരുന്നു, ആഗോള സമൂഹം എത്രത്തോളം സഹകരിക്കുന്നു, ആഭ്യന്തര പരിഷ്കാരങ്ങൾ എത്ര ഫലപ്രദമാകുന്നു ഇവയൊക്കെയാണ് അടുത്ത ദശകത്തിൽ രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവി നിർണ്ണയിക്കുക.

അവസാനമായി, ഈ കണക്കുകൾ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് ഒരു പ്രധാന സത്യമാണ്: യുദ്ധങ്ങൾ അവസാനിക്കുന്നത് വെടിനിർത്തലോടെ ആയിരിക്കാം, പക്ഷേ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ സമൂഹം പുനർനിർമ്മിക്കേണ്ട വർഷങ്ങളിലൂടെയാണ് അളക്കപ്പെടുന്നത്. ഉക്രെയ്‌നിന്റെ സാഹചര്യവും അതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമല്ല പുനർനിർമ്മാണം ഒരു സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനം മാത്രമല്ല, ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ പുനർനിർവചന പ്രക്രിയ കൂടിയാണ്.