സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര ബംഗ്ലാദേശ് കണ്ട ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിലൂടെയാണ് ആ രാജ്യം ഇപ്പോൾ കടന്നുപോകുന്നത്. ഷെയ്ഖ് ഹസീന സർക്കാരിന്റെ പതനത്തിന് ശേഷം മുഹമ്മദ് യൂനുസിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഇടക്കാല ഭരണകൂടം മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്ന 2026-ലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ് രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവി ഭാഗധേയം നിർണ്ണയിക്കും. രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരതകളിൽ നിന്നും വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങളിൽ നിന്നും ബംഗ്ലാദേശ് ഒരു സുസ്ഥിര ഭരണക്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങുമോ എന്നതാണ് ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഉയർത്തുന്ന പ്രധാന ചോദ്യം. 2024 ഓഗസ്റ്റിൽ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ആരംഭിച്ച ബഹുജന പ്രക്ഷോഭമാണ് ഈ രാഷ്ട്രീയ ഭൂചലനത്തിന് തുടക്കമിട്ടത്. ദീർഘകാലമായി അധികാരത്തിലിരുന്ന ഷെയ്ഖ് ഹസീനയുടെ സർക്കാർ നാടകീയമായി തകർന്നുവീണപ്പോൾ, രാജ്യം ഒരു അപൂർവമായ പരിവർത്തന ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടന്നു. ഈ പ്രസ്ഥാനം ആഭ്യന്തരമായി “രണ്ടാം സ്വാതന്ത്ര്യം” എന്ന പേരിലാണ് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. അധികാര കേന്ദ്രീകരണം, ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെ അഭാവം, ജനാധിപത്യ നിയമസാധുത തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ഈ പ്രക്ഷോഭം ഉയർത്തിയ ചോദ്യങ്ങൾ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഘടനയെ തന്നെ പുനർനിർവ്വചിച്ചു.

രാഷ്ട്രീയ ധാരകളാണ് രംഗത്തുള്ളത്. ബംഗ്ലാദേശ് നാഷണലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ബിഎൻപി) ആണ് ഏറ്റവും ശക്തമായ സ്ഥാപിത ശക്തി. ദീർഘകാല പ്രവാസത്തിനു ശേഷം തിരിച്ചെത്തിയ താരിഖ് റഹ്മാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ, “ബംഗ്ലാദേശ് ആദ്യം” എന്ന മുദ്രാവാക്യവുമായി പാർട്ടി മുന്നേറുന്നു. സാമ്പത്തിക വീണ്ടെടുക്കൽ, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, രാഷ്ട്രീയ സ്ഥിരത എന്നിവയാണ് അവരുടെ പ്രചാരണത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദു.

അതേസമയം, 2024-ലെ വിദ്യാർത്ഥി പ്രക്ഷോഭത്തിൽ നിന്ന് വളർന്നുവന്ന നാഷണൽ സിറ്റിസൺ പാർട്ടി (എൻസിപി)യും ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമിയും ചേർന്ന 11 പാർട്ടികളുടെ സഖ്യം, രാഷ്ട്രീയത്തിലെ “പുതിയ കാവൽക്കാരൻ” എന്ന നിലയിലാണ് സ്വയം അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. യുവാക്കളുടെ നേതൃത്വവും ആനുപാതിക പ്രാതിനിധ്യത്തിനുള്ള ആവശ്യവുമാണ് ഈ സഖ്യത്തിന്റെ ശക്തി.ഇതിനു പുറമെ, ജതിയ പാർട്ടി, ഇടതുപക്ഷ സഖ്യങ്ങൾ, ഇസ്ലാമി പാർട്ടികൾ എന്നിവയും തങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം നിലനിർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഇതൊക്കെയായി, തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഒരു ഏകധ്രുവ മത്സരമല്ലാതെ, ബഹുധ്രുവ രാഷ്ട്രീയ ഏറ്റുമുട്ടലായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.

മറ്റൊരു കാര്യം, ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ പ്രാധാന്യം സീറ്റുകളുടെ എണ്ണത്തിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. വിശ്വാസ്യതയുള്ള ഒരു ഫലം ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങളെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും, ആഗോള നിക്ഷേപകരുടെ ആത്മവിശ്വാസം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും, രാജ്യത്തിന്റെ ദീർഘകാല വികസന ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് കരുത്തേകുകയും ചെയ്യും. മറിച്ച്, അക്രമമോ കൃത്രിമത്വമോ ആരോപണങ്ങൾ ഉയർന്നാൽ, 2024-ൽ ആരംഭിച്ച ജനാധിപത്യ പരിവർത്തനത്തിന്റെ നിയമസാധുത തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടും.അതുകൊണ്ടുതന്നെ, 2026 ഫെബ്രുവരി 12-ന് നടക്കുന്ന വോട്ടെടുപ്പ് ബംഗ്ലാദേശിന് വെറും ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് മാത്രമല്ല അത് രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവി നിർണ്ണയിക്കുന്ന ഒരു വഴിത്തിരിവാണ്.