അതിവേഗ ട്രെയിനുകളും വന്ദേ ഭാരതുകളും കുതിച്ചുപായുന്ന ഇന്നത്തെ ഇന്ത്യയിൽ, നദികൾക്ക് കുറുകെ അഞ്ജിയും പാമ്പനും പോലുള്ള അത്ഭുതങ്ങൾ നാം കാണാറുണ്ട്. എന്നാൽ ആധുനിക എഞ്ചിനീയറിംഗിനും എത്രയോ കാലം മുൻപേ, ബ്രിട്ടീഷ് സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ കരുത്തിൽ പടുത്തുയർത്തിയ ചില ഘടനകളുണ്ട്. നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപേ ഇന്ത്യയുടെ ഹൃദയമിടിപ്പുകൾ പേറി നദികൾക്ക് കുറുകെ പടർന്നുകിടന്ന ഇരുമ്പ് ഭീമന്മാർ! കറുപ്പും വെളുപ്പും ചിത്രങ്ങളിൽ മാത്രം അവശേഷിക്കുന്ന, നിഗൂഢത നിറഞ്ഞ ആ പഴയ റെയിൽവേ പാലങ്ങളുടെ ഇതുവരെ അറിയാത്ത കഥകളിലൂടെ ഒരു യാത്ര…

വാരാണസിയിലെ ഇരുനില അത്ഭുതം: ഡഫറിൻ പാലം

ഗംഗാനദിയുടെ മുകളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ഒരു പടുകൂറ്റൻ ഇരുമ്പ് കോട്ട പോലെയായിരുന്നു ഡഫറിൻ പാലം. 1887-ൽ പൂർത്തിയാക്കിയ ഈ പാലം ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ തന്നെ ആദ്യത്തെ ഡബിൾ ഡെക്കർ പാലമായിരുന്നു. ചീഫ് എഞ്ചിനീയർ ഫ്രെഡറിക് തോമസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നിർമ്മിച്ച ഈ പാലത്തിൽ മുകളിൽ ട്രെയിനുകൾ പായുമ്പോൾ താഴെ ഗ്രാൻഡ് ട്രങ്ക് റോഡിലൂടെ വാഹനങ്ങൾ നീങ്ങും. 1887 ഡിസംബർ 16-ന് വൈസ്രോയി ഡഫറിൻ ഏൾ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്ത ഈ പാലം, 1948-ൽ സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയിൽ മദൻ മോഹൻ മാളവ്യയുടെ പേരിൽ പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഇന്നും വാരാണസിയെയും മുഗൾസരായിയെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഈ ഘടന അക്കാലത്തെ സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ അപൂർവ നിഗൂഢതയാണ്

ഉത്തർപ്രദേശിലെ രാംഗംഗ നദിക്ക് കുറുകെ 1872-73 കാലഘട്ടത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഈ പാലം നോർത്തേൺ റെയിൽവേയുടെ അഭിമാനമായിരുന്നു. മൊറാദാബാദ് ജംഗ്ഷനെയും ബറേലിയെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഈ പാതയിൽ അന്ന് നീരാവി എഞ്ചിനുകൾ പുക തുപ്പി പായുമായിരുന്നു. ഇന്ന് പഴക്കം ചെന്നതിനാൽ വേഗത നിയന്ത്രിച്ചാണ് ട്രെയിനുകൾ പോകുന്നത് എങ്കിലും, ഈ പാലം ഇന്നും മേഖലയിലെ റെയിൽവേ ചരിത്രത്തിന്റെ മൂകസാക്ഷിയായി നിലകൊള്ളുന്നു.

ഭോർ ഘട്ടിലെ താഴ്‌വരയിലെ കമാനം

മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പടിഞ്ഞാറൻ ഘട്ടിലൂടെ ട്രെയിനിൽ യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ കണ്മുന്നിൽ ഉയർന്നുനിൽക്കുന്ന ഒരു കമാന പാലം ഇന്നും അത്ഭുതമാണ്. 1863-ൽ നീരാവി ട്രെയിനുകൾ ഭോർ ഘട്ടിലെ ആഴത്തിലുള്ള താഴ്‌വരകൾക്ക് മുകളിലൂടെ ഈ കമാന പാലത്തിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചിരുന്നു. മുംബൈ-പൂനെ പാതയിലെ ഈ പാലം മുറിച്ചുകടക്കുന്നത് അന്നത്തെ യാത്രക്കാർക്ക് ശ്വാസം അടക്കിപ്പിടിച്ചുള്ള അനുഭവമായിരുന്നു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ ചെനാബ് പാലത്തെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഭോർ ഘട്ടിലെ ആ കമാന പാലത്തിന്റെ ഓരോ ഇഷ്ടികയ്ക്കും പറയാൻ നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള രഹസ്യങ്ങളുണ്ട്.

1867-ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ നിർമ്മിച്ച ഡൽഹിയിലെ ലോഹ പാലം ശരിക്കും ഒരു അത്ഭുതമായിരുന്നു. 80 വർഷത്തെ ആയുസ്സ് മാത്രം പ്രവചിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ പാലം 1947-ൽ സാങ്കേതികമായി വിരമിക്കേണ്ടതായിരുന്നു. എന്നാൽ ബദൽ മാർഗമില്ലാത്തതിനാൽ പതിറ്റാണ്ടുകളോളം ആയുസ്സ് നീട്ടിക്കിട്ടിയ ഈ ഇരുമ്പ് പർവ്വതം ഇപ്പോഴും അവിടെയുണ്ട്. 804 മീറ്റർ നീളമുള്ള ഈ പാലം കൊൽക്കത്തയെയും ഡൽഹിയെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ ലൈനിന്റെ സുപ്രധാന ഭാഗമായിരുന്നു. രണ്ട് റെയിൽവേ ട്രാക്കുകൾക്ക് താഴെ വാഹനങ്ങൾ പോകുന്ന ഈ പാലം ഇന്ത്യയുടെ വികസന ചരിത്രത്തിലെ മായ്ക്കാനാവാത്ത അധ്യായമാണ്.

സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ കുതിച്ചുചാട്ടത്തിൽ പലതും ഇന്ന് വിരമിച്ചു കഴിഞ്ഞു. പക്ഷേ, കറുപ്പും വെളുപ്പും ഫോട്ടോകളിൽ അവശേഷിക്കുന്ന ആ ഇരുമ്പ് ഗോപുരങ്ങൾ ഇന്നും നമ്മെ വിസ്മയിപ്പിക്കുന്നു.

നിർമ്മാണ കാലാവധി കഴിഞ്ഞിട്ടും പതിറ്റാണ്ടുകളോളം ട്രെയിനുകളെ തോളിലേറ്റിയ ആ പഴയ പാലങ്ങൾ വെറും സിമന്റും ഇരുമ്പും മാത്രമല്ല, അത് മനുഷ്യപ്രയത്നത്തിന്റെയും നിശ്ചയദാർഢ്യത്തിന്റെയും കഥകളാണ്. വിസ്മൃതിയിലാണ്ടുപോയ ഈ റെയിൽവേ അദ്ഭുതങ്ങൾ ഇന്നും ഇന്ത്യൻ റെയിൽപ്പാളങ്ങളുടെ അടിത്തറയായി നിലനിൽക്കുന്നു